Poprzedni wpis zamieszczony na naszej stronie omawiał prawne i organizacyjne aspekty procedury likwidacyjnej. Niniejszy artykuł stanowi kontynuację tematu i szczegółowo wyjaśnia, jakie precyzyjne konsekwencje podatkowe niesie za sobą rozwiązanie fundacji rodzinnej na gruncie podatku CIT oraz PIT.

Zanim jednak przeanalizujemy zasady rozliczeń z fiskusem, przypominamy, że kompendium wiedzy o powoływaniu i codziennym funkcjonowaniu tego podmiotu znajdziesz w naszym artykule głównym, kompleksowo opisującym, jak od podstaw działa fundacja rodzinna.

Wizualizacja koncepcyjna, wygenerowana z użyciem AI.

Rozwiązanie fundacji rodzinnej a podatek CIT

Pomimo że organizacja tego typu, zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych (ustawa o CIT), jest zwolniona podmiotowo z opodatkowania, przepisy przewidują katalog zdarzeń generujących obowiązek podatkowy. Jednym z nich jest proces likwidacyjny. Zgodnie z przepisami podatek dochodowy od mienia przekazanego w związku z zamknięciem fundacji wynosi 15% podstawy opodatkowania.

Wartość mienia otrzymanego przez beneficjentów uznawana jest za przychód podmiotu, ale może zostać pomniejszona o tzw. wartość podatkową majątku, który został pierwotnie wniesiony przez fundatora lub fundatorów.

Obliczenie podstawy opodatkowania CIT

Wartość podatkowa wniesionego mienia to wartość uprzednio niezaliczona w żadnej formie do kosztów uzyskania przychodów (jaką fundator przyjąłby za koszt w przypadku odpłatnego zbycia majątku tuż przed wniesieniem go do fundacji), przy czym nie może być ona wyższa od wartości rynkowej w dacie wniesienia. Z kolei wycena mienia przekazywanego beneficjentom ustalana jest na sam dzień, w którym następuje formalne wykreślenie jednostki.

Rozwiązanie fundacji rodzinnej a obowiązki na gruncie PIT

Zgodnie z zapisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa o PIT), mienie otrzymane przez beneficjentów z racji likwidacji uznaje się za przychody z „innych źródeł”. Stawki podatkowe w takim scenariuszu zależą od stopnia pokrewieństwa:

• 10% – stawka dla przychodów osób z „zerowej”, I oraz II grupy podatkowej (według ustawy o podatku od spadków i darowizn), w części odpowiadającej ściśle wyliczonej proporcji wniesionego majątku,
• 15% – stawka stosowana w stosunku do pozostałych beneficjentów (osoby niespokrewnione) lub dla nadwyżki nieobjętej preferencyjną proporcją.

Warto jednak pamiętać, że tzw. „grupa zerowa” korzysta z całkowitego zwolnienia z PIT, obejmującego tę część wypłaty, która pokrywa się ze wskaźnikiem proporcji ustalanym każdorazowo przy zasilaniu podmiotu w nowe środki.

Rozwiązanie fundacji rodzinnej – proporcje dla beneficjentów

Ustawowa proporcja bazuje na zestawieniu mienia wniesionego przez fundatorów do ogółu majątku wniesionego. Majątek wnoszony m.in. przez samego fundatora, jego małżonka, zstępnych (dzieci), wstępnych (rodziców) oraz rodzeństwo, dla celów ewidencyjnych zalicza się tak, jakby wniósł go sam fundator. Każde mienie wniesione przez osobę spoza tego kręgu jest przypisywane bezpośrednio samej fundacji, co rozwadnia preferencyjny wskaźnik.