Metody unikania podwójnego opodatkowania  w PIT

Baza wiedzy

2024-06-20

Metody unikania podwójnego opodatkowania  w PIT

W poprzednim artykule (https://eres.pl/baza-wiedzy/ograniczony-i-nieograniczony-obowiazek-podatkowy-w-pit/) omówione zostały tematy określania rezydencji podatkowej na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych. Ten artykuł skupia się natomiast na kwestii obliczenia podatku od osiągniętych dochodów w sytuacji gdy polski rezydent podatkowy część swoich dochodów uzyskuje za granicą.

W opodatkowaniu zagranicznych dochodów zastosowanie mogą mieć dwie metody:

  1. Metoda wyłączenia z progresją
  2. Metoda proporcjonalnego odliczenia
  1. Metoda wyłączenia z progresją

Metoda ta ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy Polska posiada z danym krajem podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania i w danej umowie określone jest, że za pomocą tej metody oblicza się podatek od dochodów zagranicznych. Metoda ta polega na:

  1. Obliczeniu podatku wg. zasad polskiego prawa od całości dochodów czyli sumy dochodów krajowych i zagranicznych
  2. Obliczenie stopy procentowej  = Podatek obliczony od sumy dochodu(pkt 1)/(dochód zagraniczny + dochód krajowy)
  3. Podatek zapłacony w Polsce = stopa procentowa(pkt 2) * dochód krajowy

Przykład 1

Jan Kowalski posiada miejsce zamieszkania dla celów PIT w Polsce. Przez większość roku pracuje w Polsce ale na miesiące letnie (czerwiec-sierpień) wyjeżdża pracować w Niemczech. Zgodnie z art. 24 pkt 2a Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisaną w Berlinie dnia 14.05.2003 r. (Dz. U. z 2005 r. nr 12, poz. 90) , dochody uzyskane przez Jana opodatkowane zostaną w miejscu gdzie praca jest wykonywana – czyli w Niemczech. Ze względu jednak na to, iż Jan posiada miejsce zamieszkania w Polsce, te mogłyby być opodatkowane również w Polsce. Uzyskane dochody to 90 tys. zł w Polsce i 90 tys. zł w Niemczech. Kalkulacja podatku do zapłaty w Polsce wyglądać będzie następująco :

  1. Łączna podstawa opodatkowania w Polsce = 90 tys. + 90 tys. = 180 tys. zł
  2. Podatek wg polskiej skali = (120 tys. zł – 30 tys. zł) * 12% + (180 tys. zł – 120 tys. zł) * 32% = 10 800 + 19 200 zł = 30  tys. zł
  3. Stawka podatku w  Polsce = 30 000/180 000 = 16,67%
  4. Podatek w Polsce = 90 tys. zł * 16,67 % = 15 000 zł
  • Metoda proporcjonalnego odliczenia

Metoda ta ma zastosowanie gdy:

  1. Polska ma podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, ale dochody uzyskiwane przez podatnika nie są w niej ujęte
  2. Polska nie posiada z danym krajem podpisanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania

Metoda ta polega na:

  1. Obliczeniu podatku wg. stawki polskiej od całości uzyskanych dochodów czyli sumy dochodów krajowych i zagranicznych
  2. Obliczeniu limitu podatku który zapłacony został za granicą od podatku obliczonego w pkt 1
  3. Odliczeniu podatku zapłaconego za granicą od podatku obliczonego w pkt 1 w maksymalnej kwocie wynoszącej limit z pkt 2

Przykład 2

Tomasz Zalewski posiada miejsce zamieszkania dla celów PIT w Polsce. Dochody uzyskuje z pracy zarówno w Polsce i Wielkiej Brytanii, odpowiednio 150 tys. zł i 100 tys. zł. Stawka podatku dochodowego w Wielkiej Brytanii to 20%. Zgodnie z art. 22 pkt 2a Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych, podpisana w Londynie dnia 20.07.2006 r. (Dz. U. z 2006 r. nr 250, poz. 1840), Polska pobierze podatek pomniejszony o podatek zapłacony w Wielkiej Brytanii , do wysokości obliczonego limitu. Kalkulacja podatku do zapłaty w Polsce wyglądać będzie zatem następująco:

  1. Kwota podatku zapłaconego w Wielkiej Brytanii  = 100 tys. zł * 20% = 20 tys. zł
  2. Podatek wg. polskiej skali = (120 tys. zł – 30 tys. zł) * 12% + ( 250 tys. zł – 120 tys. zł) * 32% = 52 400 zł
  3. Obliczenie limitu odliczenia od podatku w Polsce = 52 400 zł * 100 tys./250 tys. = 20 960 zł
  4. Jako iż kwota limitu przekracza kwotę podatku zapłaconego w Wielkiej Brytanii , to można kwotę podatku już zapłaconego odliczyć od podatku obliczonego w Polsce. Ostateczny podatek zapłacony w Polsce = 52 400 zł – 20 tys. zł = 32 400 zł

Ze względu na zastosowanie różnych metod unikania podwójnego opodatkowania, obciążenie podatkowe wynikające z pracy za granicą może się znacznie różnić. W celu tym ustawodawca wprowadził tzw. ulgę abolicyjną, określoną w art. 27g ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2024 r. poz. 232) . Polega ona na odliczeniu kwoty różnicy pomiędzy wyliczonym podatkiem do zapłaty w Polsce przy użyciu metod wyłączenia i zaliczenia. Maksymalna wartość odliczenia w 2024 r. to 1360 zł

Przykład 4

(założenia takie same jak w przykładzie 2)

  1. Podatek do zapłacenia w Polsce wg. metody zaliczenia = 32 400 zł
  2. Podatek do zapłacenia w Polsce wg. metody wyłączenia z progresją = 31 440 zł
  3. Różnica = 32 4000 zł – 31 440 zł = 960 zł – mieści się w limicie 1360 zł
  4. Podatek do zapłaty ostatecznie = 31 440 zł

Autor: Mikołaj Sadowski, e-mail: mikosadowski@eres.pl