Kapitał początkowy a emerytura

Baza wiedzy

2023-11-23

Wysokość emerytury uzależniona od wysokości kapitału początkowego.

Kapitał początkowy jest to odtworzona kwota składek na ubezpieczenie emerytalne sprzed 1 stycznia 1990
roku. Przed reformą emerytalną, ZUS nie miał obowiązku prowadzić indywidualnych kont ubezpieczonych, a
więc nie mógł ewidencjonować na ich kontach emerytalnych kwoty składek, jakie były odprowadzane od ich
wynagrodzenia. Dlatego każdy urodzony po 1948 roku powinien sprawdzić, czy w minionych latach dokonał
obowiązku złożenia wniosku o ustalenie wysokości kapitału początkowego. To bardzo istotne, ponieważ
wysokość kapitału początkowego ma wpływ na wysokość Twojej emerytury, gdyż ZUS obliczy wkład do
systemu emerytalnego na podstawie stażu pracy i zarobków uzyskiwanych do 31 grudnia 1998 roku.
Jeżeli jeszcze nie złożyłeś wniosku o naliczenie kapitału początkowego, należy to zrobić jak najszybciej.
Najważniejsze, by złożyć wniosek o kapitał początkowy zanim osiągniemy wiek emerytalny i złożymy do
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosek o emeryturę. Dlaczego tak ważne jest ustalenie kapitału
początkowego? Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, iż bez ustalenia kapitału początkowego emerytura zostanie
wyliczona tylko z tych składek, które są zapisane na naszym indywidualnym koncie emerytalnym po 1999 roku.
Co to oznacza? Oznacza to, iż nasza emerytura bez kapitału początkowego będzie dużo niższa , ponieważ ZUS
nie uwzględni stażu pracy i naszych kwot składek na ubezpieczenie emerytalne sprzed 01 stycznia 1999 roku.
Podstawą obliczenia wysokości emerytury jest zwaloryzowany kapitał początkowy, zwaloryzowane składki
zewidencjonowane na indywidualnym koncie emerytalnym odprowadzane od 1999 roku oraz dalsza średnia
długość życia ogłaszana co roku przez GUS.
Kapitał początkowy dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku stanowi podstawę przy
ustalaniu wysokości przyszłego świadczenia emerytalnego.
Od czego uzależniona jest wysokość kapitału początkowego?
• długości okresów składkowych i nieskładkowych, (o których mowa w art. 6 i 7 w związku z art.174 pkt 2)
• przeciętnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne (naliczanej wg. art. 15, 16, 17 ust.1 i 3
i art.18 w związku z art. 174 pkt 3 ustawy),
• kwoty bazowej (wskazanej w art. 174 pkt 7 ustawy o emeryturach i rentach), czyli współczynnika p.

Kapitał początkowy podlega corocznej waloryzacji, począwszy od roku 2000 i jest iloczynem
zewidencjonowanych składek na ubezpieczenie emerytalne na dzień 31 stycznia i wskaźnika waloryzacji
roku, za który jest przeprowadzana.
Zasady waloryzacji składek określa art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, natomiast zasady waloryzacji kapitału początkowego – art. 173 ustawy.
Zastanawiasz się, czy ZUS oblicza kapitał początkowy również żołnierzom i funkcjonariuszom?
Oczywiście, jeżeli jesteś zwolnionym ze służby żołnierzem lub funkcjonariuszem jednej z wymienionych
poniżej instytucji i spełniasz wszystkie warunki, czyli:
• urodziłeś się po 31 grudnia 1948 roku;
• pozostawałeś w służbie przed 1 stycznia 1999 roku;
• nie masz ustalonego prawa do emerytury z tytułu służby lub utraciłeś to prawo ,
będziesz mógł mieć naliczony kapitał początkowy.
Wykaz instytucji, którym byłym funkcjonariuszom Zakład Ubezpieczeń Społecznych obliczy kapitał początkowy:
• Policja,
• Urząd Ochrony Państwa,
• Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
• Służba Kontrwywiadu Wojskowego,
• Służba Wywiadu Wojskowego,
• Centralne Biuro Antykorupcyjne,
• Straż Graniczna,
• Biuro Ochrony Rządu,
• Służba Ochrony Państwa,
• Państwowa Straż Pożarna,
• Służba Więzienna.

Co w sytuacji zagubienia świadectwa pracy lub braku dokumentacji potwierdzającej osiągane
wynagrodzenia do 31 grudnia 1998 roku, czyli ERP-7 dawniej RP-7?
Zdarza się sytuacja, że w wyniku sytuacji losowych zagubiliśmy dokumenty potwierdzające zatrudnienie do 31
grudnia 1998 roku, częstą sytuacją jest brak dokumentu potwierdzającego osiągane w tym czasie wynagrodzenie,
czyli brak zaświadczenia ERP-7. Rozwiązaniem jest możliwość zwrócenia się do właściwego zakładu pracy lub
archiwum, które przechowuje dokumentację kadrowo-płacową ze zlikwidowanych lub przekształconych
przedsiębiorstw. Archiwum wydaje odpisy i kopie dokumentów potrzebnych do ustalenia kapitału
początkowego, w tym celu należy kontaktować się z Działem Informacji i Udostępnienia Zasobu.
Przerasta Cię sytuacja brakujących dokumentów niezbędnych do ustalenia kapitału początkowego, a co gorsze
zakład pracy został zlikwidowany? Zastanawiasz się, w którym archiwum szukać dokumentów? Denerwujesz
się, że jeżeli nie złożysz dokumentów, które potwierdzą wysokość Twojego wynagrodzenia, to za ten okres ZUS
przyjmie wynagrodzenie minimalne – proporcjonalnie do okresu i wymiaru czasu pracy.
Dobrze trafiłeś pomożemy w szukaniu brakującej dokumentacji (świadectwa pracy, karty wynagrodzeń,
zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu). Kompleksowo zajmujemy się procedurą od przygotowania do
złożenia w ZUS dokumentacji o naliczenie wysokości kapitału początkowego.

Autor: Mariola Przybylak-Kajak, tel.+48 571600115, m.przybylak-kajak@eres.pl

Umów się na konsultacje ze specjalistą: https://eres.pl/konsultanci/

Przydatne linki:
Wzór zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu ERP-7: https://www.zus.pl/documents/10182/0/ERP-7+pobierz+i+wydrukuj.pdf/cb00f7fa -f748-6239-8210-ff501bec2d40?t=1690537914695
Miejsca przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej pracodawców:
https://ewidencja.warszawa.ap.gov.pl/miejsca.php
https://www.zus.pl/swiadczenia/emerytury/baza -zlikwidowanych-lub-przeksztalconych-zakladow-pracy