04-05-2026

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz ustawy – Kodeks karny skarbowy (druk nr 2288) zakłada rewolucyjne zmiany w kontekście zakresu czasowego w którym Państwo może karać za nieuregulowanie zobowiązań publicznoprawnych przez podatnika – zarówno na jego korzyść i niekorzyść – przy czym niekorzyść jest kolosalnie większa i wiążąca się z daleko idącymi konsekwencjami i wątpliwościami natury prawnej.

Najpierw wieści pozytywne – projekt zakłada uchylenie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji Podatkowej a także przepisów bezpośrednio powiązanych – art. 70 § 7 pkt 1 oraz art. 70c tej ustawy. Przepisy te dotyczą zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.

W praktyce organów podatkowych często powyższe przepisy wykorzystywane były instrumentalnie – w celu wiecznego przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Uchylenie tych przepisów oznacza odejście od mechanizmu łączenia biegu przedawnienia z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Ta zmiana jest jednoznacznie pozytywna.

Niestety projekt zakłada również zmianę drastycznie negatywną – można wręcz powiedzieć stojącą na drugim biegunie w porównaniu z wyżej opisaną pozytywną legislacją. Druga zmiana wprowadza bowiem mechanizm uniezależnienia przedawnienia karalności czynu od przedawnienia należności publicznoprawnej. Oznacza to, że pomimo iż dana należność np. z tytułu może się przedawnić to nadal będziesz mógł zostać pociągnięty do odpowiedzialności za popełniony błąd. Czyli w praktyce organ podatkowy nic już od podatnika nie wymaga ale sąd może go nadal ścigać – i żądać uiszczenia równowartości pieniężnej uszczuplonej należności.

W konsekwencji sytuacja podatnika pogorszy się znacząco bo sądy będą mogły dochodzić należności z wieloletnim opóźnieniem – nawet 20letnim. Co dodatkowo budzi wątpliwości ,to fakt, że zgodnie z doświadczeniem podatników i doradców podatkowych sprawy dotyczące kwestii z zakresu skrajnie specjalistycznej wiedzy podatkowej umykają ekspertyzie zarówno prokuratorów jak i sędziów. Prowadzić może to do orzecznictwa krzywdzącego podatników ale również chaosu i napływu nowych spraw jako skutek odwołań obywateli od decyzji sądów. Kolejnym problemem jest to, że podatników również nie obowiązuje tak długi termin przechowywania dokumentów – trudno zatem będzie dochodzić własnych praw w sytuacji gdy dokumentacja dotycząca danego postępowania karnoskarbowego już nie istnieje.

Proponowana zmiana godzić może również z wywodzonej z art. 2 konstytucji zasady pewności prawa. Nieuzasadnionym wydaje się bowiem oczekiwanie od podatników aby Ci przez wiele lat od domniemanego popełnienia czynu zabronionego jakim jest nieopłacenie należności publicznoprawnej(oraz przedawnienie tego zobowiązania) obawiali się wszczęcia postępowania karnego.

Jeśli masz jakieś wątpliwości dotyczące Twoich rozliczeń podatkowych zarówno przeszłych i przyszłych to zachęcamy do konsultacji z jednym z naszych doradców podatkowych.

Umów się: Umów się – Eres

Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl , tel. kom.+48 571-600-114