Polska spółka będąca podatnikiem CIT (z wyjątkiem spółki jawnej) może być opodatkowana na dwa sposoby – na zasadach ogólnych lub ryczałtem od dochodów spółek, czyli tzw. estońskim CIT. Efektywne opodatkowanie CIT estońskim jest niższe niż tradycyjnym CIT.

Wizualizacja koncepcyjna, wygenerowana z użyciem AI.

Reforma z 2022 roku a CIT estoński

Ryczałt od dochodów spółek kapitałowych, został wprowadzony doświadczalnie w 2021 r. i miał stanowić atrakcyjną formę opodatkowania i realną alternatywę względem tradycyjnego modelu rozliczania CIT. Kompletnie niepraktyczny, restrykcyjny – nie przyjął się do powszechnego stosowania przez podatników.

Dopiero rok 2022, w którym ten model rozliczeń przeżywa nie lifting, ale jest to praktycznie zbudowany od nowa, poprzez wprowadzenie ogromnej ilości korekt w Ustawie o opodatkowaniu ryczałtem dochodów spółek – sprawił, że stał się on obecnie bardzo atrakcyjny dla wielu rodzajów prowadzonej działalności.

Rozszerzono listę podmiotów uprawnionych, zlikwidowano warunek ponoszenia nakładów inwestycyjnych, zniesiono limit przychodów 100 mln zł – umożliwia to ułatwienie sobie rozliczeń wielu podmiotom gospodarczym, a zmniejszeniu obciążeń podatkowych sprzyja obniżenie stawek podatkowych, jak również doprecyzowanie zasad opodatkowania zysku po wyjściu z modelu estońskiego. Przy jednocześnie wprowadzonym przez Polski Ład systemie komplikującym rozliczenia i zwiększającym poziom obciążeń dla indywidualnych przedsiębiorców oraz wspólników spółek cywilnych, jawnych i partnerskich, ale też niekorzystnych zmianach w tradycyjnym CIT takich jak podatek minimalny czy podatek od przychodów z budynków, które nie występują w estońskim CIT – mimo, że jeszcze jest daleki od ideału, jednak staje się on realną alternatywą sposobu opodatkowania dla wielu przedsiębiorstw.

Założeniem preferencyjnego opodatkowania w reżimie CIT Estońskiego jest brak konieczności zapłaty podatku aż do momentu wypłaty zysku wspólnikom. Spółka zasadniczo nie płaci podatku na bieżąco, a dopiero w momencie podziału zysku i przeznaczeniu go do wypłaty dla wspólników.

Główna korzyść – opodatkowanie CIT estoński a zasady ogólne

Główna korzyść wynikająca z estońskiego CIT sprowadza się do tego, że efektywne opodatkowanie spółki i wspólników w tym reżimie podatkowym może być niższe w porównaniu do opodatkowania klasycznym CIT. Obowiązującymi stawkami na estońskim CIT są:

• 10% – dla spółek rozpoczynających działalność lub posiadających status „małego podatnika”,
• 20% – dla pozostałych spółek.

Spółka płaci podatek wg powyższych stawek zasadniczo dopiero w momencie wypłaty zysku (dywidendy) wspólnikom i to tylko od części zysku wypłacanego wspólnikom.

Odliczenia i stawki CIT estoński dla wspólników

Również opodatkowania wypłaty dywidendy po stronie wspólników jest bardziej korzystne niż w klasycznym CIT. W przypadku klasycznego CIT podatek ten wynosi 19%. W przypadku estońskiego CIT obowiązuje ta sama stawka podatkowa, ale wspólnikom przysługuje prawo do odliczenia od tego podatku odpowiedniej części CIT zapłaconego przez spółkę: 90% w przypadku spółki będącej małym podatnikiem i rozpoczynającej działalność oraz 70% w pozostałych przypadkach.

Co ważne, w przypadku gdy spółka nie przeznacza wszystkich zysków do wypłaty, efektywne opodatkowanie może być jeszcze niższe. Jeżeli w danym roku spółka nie wypłaci wspólnikom żadnych zysków, to ani spółka, ani wspólnicy nie zapłacą podatku dochodowego, a zaoszczędzone środki mogą być przeznaczone na kolejne inwestycje.

CIT estoński a ryzyko ukrytych zysków

Należy jednak zaznaczyć, że mechanizm odliczenia zapłaconego ryczałtu od podatku PIT wspólnika obowiązuje jedynie w przypadku wypłaty „klasycznej” dywidendy lub zaliczek na jej poczet. Takiego odliczenia nie można dokonać przy przekazaniu środków do wspólnika w innej formie, np. poprzez udzielenie pożyczki, zaliczanej do tzw. „ukrytych zysków”. Zresztą kategoria ukrytych zysków, która wprowadzono do estońskiego CIT jako podstawę bieżącego opodatkowania, ma coraz więcej zapytań i wniosków o interpretację na które KAS nie zawsze chce odpowiadać.

Z pewnością uniknięcie takiego dodatkowego opodatkowania wymaga przeanalizowania obecnie czerpanych korzyści ze spółki we współpracy z dobrym księgowym lub doradcą podatkowym, oraz przygotowanie planu kont w pełni zgodnego z Ustawą o Rachunkowości, który będzie przejrzysty dla organów podatkowych. Dobre biuro rachunkowe, zatrudniającego doradcę podatkowego lub współpracującego z doradcą podatkowym, odgrywa niebagatelną rolę, we właściwym przygotowaniu zarówno do wejścia w CIT estoński, jak i minimalizowaniu ryzyka podatkowego, szczególnie w odniesieniu do dochodu z ukrytych zysków, który, jeśli wystąpi, płatny jest miesięcznie, po miesiącu w którym wystąpił.

Opracował: Robert Kubicki, doradca podatkowy 00865, tel. kom. +48 571 600 111, rkubicki@eres.pl