Spłata zobowiązań kredytowych zstępnych przez wstępnych stanowi powszechną formę wsparcia finansowego w relacjach rodzinnych. Przedmiotem rozbieżności interpretacyjnych organów podatkowych i sądów administracyjnych pozostawała kwestia, czy darowizna na rachunek techniczny prowadzony przez bank wyłącznie do obsługi zadłużenia kredytobiorcy uprawnia do całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy (grupa zerowa). Zasady opodatkowania transferów majątkowych szczegółowo omawia nasze kompendium wiedzy o podatku od spadków i darowizn. W wyroku z 3 września 2026 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął tę kwestię na korzyść podatników.

Czy darowizna na rachunek techniczny zwalnia z podatku od darowizn?

Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, darowizny pieniężne między członkami najbliższej rodziny (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha) korzystają z pełnego zwolnienia z opodatkowania. Warunkiem jest zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na druku SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentowanie otrzymania środków dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek inny niż płatniczy w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej bądź przekazem pocztowym.

W obrocie bankowym obsługa kredytów hipotecznych prowadzona jest często za pośrednictwem dedykowanych rachunków technicznych służących wyłącznie do spłaty rat. W rozpatrywanym stanie faktycznym matka dokonała wpłaty kwoty blisko 100 tys. zł bezpośrednio na taki rachunek w celu uregulowania kredytu mieszkaniowego córki. Tytuł operacji jednoznacznie wskazywał, że środki stanowią darowiznę dla córki na poczet spłaty umowy kredytowej, a obdarowana w terminie złożyła zgłoszenie SD-Z2. Mimo że córka była wskazana w umowie rachunku, środki zostały automatycznie zaksięgowane przez bank na poczet kapitału i odsetek bez możliwości ich wypłaty w gotówce.

Stanowisko organu podatkowego a ocena WSA w Gliwicach

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 4 lipca 2024 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.95.2024.2.JKU) uznał, że zwolnienie nie przysługuje. W ocenie organu rachunek techniczny stanowi wewnętrzną ewidencję banku i nie jest rachunkiem płatniczym nabywcy. Brak możliwości bezpośredniego dysponowania środkami przez obdarowaną potraktowano jako niespełnienie przesłanki formalnej z art. 4a ustawy, co w ocenie KIS rodziło obowiązek zapłaty podatku według skali dla I grupy podatkowej.

Interpretacja została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (wyrok z 1 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1118/24). Sąd wskazał, że wymóg udokumentowania transferu środków pełni funkcję dowodową, zapobiegając fikcyjnym przysporzeniom majątkowym. Przelew środków na rachunek bankowy przeznaczony do spłaty zobowiązania kredytobiorcy cel ten w pełni realizuje.

Wyrok NSA: darowizna na rachunek techniczny kredytu a zwolnienie z SD-Z2

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3 września 2026 r. (sygn. akt III FSK 782/25) oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, wskazując w uzasadnieniu:

NSA odwołał się do ugruntowanego orzecznictwa, zgodnie z którym również transfer zrealizowany bezpośrednio na rachunek wierzyciela podatnika (np. dewelopera) uprawnia do skorzystania z preferencji. Wpłata na rachunek techniczny przypisany do umowy kredytowej obdarowanego spełnia zatem kryteria określone w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zasady formalne przy spłacie kredytu w ramach rodziny:

• Oznaczenie tytułu przelewu: W tytule przelewu należy precyzyjnie wskazać stosunek darowizny, dane obdarowanego oraz numer umowy kredytowej (np. „Darowizna dla córki Anny Kowalskiej na spłatę kredytu hipotecznego nr…”). Sam zapis „spłata raty” może zostać zakwalifikowany przez organ podatkowy jako spłata cudzego długu bez prawa do zwolnienia.
• Zgłoszenie SD-Z2 w terminie 6 miesięcy: Bieg terminu rozpoczyna się z dniem wykonania operacji bankowej. Niedochowanie tego terminu skutkuje utratą prawa do preferencji podatkowej.
• Rachunek osobisty a rachunek techniczny: Standardowym rozwiązaniem pozostaje wpłata środków na rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (ROR) obdarowanego, z którego następnie realizowana jest spłata zadłużenia. Wyrok NSA potwierdza jednak, że bezpośredni przelew na konto techniczne również spełnia warunki zwolnienia.