W roku 2023 zostało założonych wiele spółek z o.o., które z różnych powodów, wybrały opodatkowanie CIT Estońskim. Częstą motywacją, wśród małych podmiotów był brak opodatkowania w trakcie roku i brak składki na ubezpieczenie zdrowotne udziałowców. Szybka procedura, założenie spółki przez S24, złożenie zawiadomienia i już, cały rok bez podatku. Biuro rachunkowe lub księgowy rozliczał VAT, a udziałowcy cieszyli się brakiem opodatkowania, i możliwością utrzymania całości środków finansowych w firmie na bieżącą działalność i inwestycje. Nadszedł ostatni dzień roku, 31 grudnia, więc dobrze byłoby zrobić mały przegląd swojej działalności i zacząć od tego, CZY SPÓŁKA NA PEWNO TEN ROK I NASTĘPNY JEST OPODATKOWANA CIT ESTOŃSKIM ???

Aby poprawnie ocenić sytuację swojej spółki, warto w pierwszej kolejności poznać fundamentalne zasady tego podatku. Przeczytaj koniecznie nasz główny artykuł bazowy na ten temat: CIT estoński – wprowadzenie i najważniejsze korzyści – Eres.

Skuteczne opodatkowanie CIT estońskim a zawiadomienie ZAW-RD

Po pierwsze: należy sprawdzić, czy zawiadomienie ZAW-RD zostało złożone w terminie (art. 28 j 1.7) – do końca pierwszego miesiąca, w którym powstała i rozpoczęła działalność spółka. Złożenie po terminie tego zawiadomienia oznacza, że jest ono nieskuteczne i spółka nie wybrała opodatkowania CIT Estońskim, a jest opodatkowana klasycznym CIT.

Opodatkowanie CIT estońskim a zmiany wśród udziałowców

Kolejnym elementem do sprawdzenia (poza faktem czy w roku powstania spółka była podatnikiem VAT), jest przeanalizowanie wspólnie przez wszystkich udziałowców, po pierwsze tego, czy nie były dokonywane przez spółkę czynności związane obejmowaniem, sprzedażą, emitowaniem nowych udziałów oraz kto je objął i czy nie była to osoba prawna. Dodatkowo weryfikacji podlega to, czy w trakcie roku którykolwiek z udziałowców nie nabył praw majątkowych (również poprzez np. otrzymanie spadku, darowizny) związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciel (fundatorzy) lub beneficjenci fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym, z wyłączeniem fundatorów i beneficjentów fundacji rodzinnej.

Zakaz inwestycji kapitałowych wybierając opodatkowanie CIT estońskim

To jeszcze nie koniec. Żeby mieć pewność, że wybór opodatkowania CIT estońskim i możliwość rozliczenia w tym reżimie za rok 2023 jest możliwy – konieczne jest sprawdzenie, czy spółka opodatkowana CIT Estońskim nie nabyła w trakcie roku udziałów (akcji) w kapitale innej spółki, tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym lub w instytucji wspólnego inwestowania, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną oraz innych praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciel (fundator) lub beneficjent fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym. Niezwykle istotnym jest tutaj przeanalizowanie, w jakie aktywa spółka inwestuje. Dotyczy to również transakcji związanych z przekształcaniem, dzieleniem, łączeniem spółek, otrzymywaniem i wnoszeniem aportów w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wszelkie czynności restrukturyzacyjne powinny zostać zaudytowane w zakresie określonym w art. 28l Ustawy.

Prawidłowe księgi rachunkowe a opodatkowanie CIT estońskim

I jest jeszcze jeden bardzo istotny element, który decyduje, czy spółka w pierwszym roku podatkowym w ogóle jest opodatkowana w reżimie CITu Estońskiego. Zarząd spółki często go nie zauważa, ograniczając czynności do podpisania umowy z biurem księgowym, a który ustawodawca podkreślił tworząc odrębny punkt wykluczający z możliwości opodatkowania tym podatkiem w art.28l 4 b Ustawy:

1. b) podatnik nie prowadził ksiąg podatkowych lub dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie wyniku finansowego netto.

Chodzi o prowadzenie ksiąg w oparciu o Ustawę o Rachunkowości i ustalanie w oparciu o nie prawidłowego wyniku finansowego netto, zweryfikowanie czy księgi takie są prowadzone zgodnie z Zarządzeniem wprowadzającym zakładowy plan kont dla jednostki, czy wszelkie dokonane tam wybory wyceny majątku krajowych zagranicznych środków pieniężnych, robót w toku, czy też np. inwentaryzacji, uzgodnienia sald należności i zobowiązań, sposobu amortyzacji, są prawidłowe i często odmienne niż w CIT tradycyjnym.

Sporo. Jeśli jednak udziałowcy spółki szybko podejmowali decyzję o wyborze opodatkowania, to koniec roku jest dobrym momentem zarówno na ustalenie swojego status quo, jak i zaplanowanie kolejnego roku.

Wszystkie opisane powyżej elementy dotyczą wyłącznie tego, czy w ogóle wybór był skuteczny i spółka rozpoczynająca działalność była opodatkowana przez pierwszy rok CIT Estońskim.

W odrębnym artykule zajmuję się tym, czy spółka nie utraciła opodatkowania na koniec pierwszego roku podatkowego, i jakie warunki musi spełnić by być opodatkowaną w CIT Estoński przez drugi rok.