Planowany przez Ministerstwo Finansów nowy limit ryczałtu 250 tys euro wywołał zdecydowany sprzeciw środowisk gospodarczych. Rada Naukowa działająca przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców poddała analizie rządowy pakiet zmian w podatkach dochodowych, jednoznacznie negatywnie oceniając próbę wypchnięcia dziesiątek tysięcy przedsiębiorców z prostego i przewidywalnego systemu rozliczeń. W ocenie ekspertów projektowane przepisy nie tylko pogorszą stabilność finansową mikro i małych firm, lecz także wprowadzają niedopuszczalną retroaktywność poprzez powiązanie prawa do ryczałtu w 2027 roku z przychodami osiąganymi już w trakcie 2026 roku.

Rządowy projekt UD116 a nowy limit ryczałtu 250 tys euro

Projektowane zmiany zostały ujęte w rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (opublikowanym w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD116). Propozycja ta zakłada jednoczesną ingerencję w ustawę z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Głównym założeniem nowelizacji jest ośmiokrotna redukcja progu przychodowego uprawniającego do wyboru ryczałtu ewidencjonowanego – z poziomu 2 mln euro (ok. 8,6 mln zł) do 250 tys. euro (ok. 1,07 mln zł). Przedsiębiorcy, którzy przekroczą próg 250 tys. euro w trakcie roku podatkowego, zachowają prawo do rozliczania się ryczałtem do końca danego roku, jednak prawodawca wprowadza mechanizm sankcyjny: nadwyżka przychodów ponad równowartość 300 tys. euro zostanie objęta stawką 17%, niezależnie od branżowej stawki bazowej (wynoszącej dotąd np. 8,5% czy 12%). Wyższa stawka będzie miała zastosowanie już w roku przekroczenia limitu.

Taka konstrukcja uderza bezpośrednio w podmioty handlowe, rzemieślników oraz specjalistów świadczących usługi B2B, którzy zainwestowali w rozwój działalności, opierając swoje kalkulacje rentowności na stabilności obowiązującego od 2021 roku pułapu 2 mln euro.

Stanowisko Rady Naukowej przy Rzeczniku MŚP

Rada Naukowa przy Rzeczniku MŚP w wydanym stanowisku poddała rządowe zamiary chłodnej ocenie ekonomicznej. O ile gremium pozytywnie oceniło korektę progów skali podatkowej (wprowadzenie stawek 12%, 24% i 32%), o tyle pomysł likwidacji ryczałtu dla średniej wielkości firm spotkał się ze stanowczym potępieniem.

Trudno nie zgodzić się z wnioskami Rady. Forsowana zmiana nie ma charakteru uszczelniającego – jest to w istocie ukryta podwyżka opodatkowania dla przedsiębiorców generujących obroty w przedziale 1–8 mln zł. Zmuszenie tych podmiotów do przejścia na podatkową księgę przychodów i rozchodów (skala podatkowa lub podatek liniowy 19%) oznacza skokowy wzrost kosztów obsługi księgowej oraz powrót do sporów z organami podatkowymi o kwalifikację kosztów uzyskania przychodów. Wartym przeanalizowania będzie również, czy lepszym rozwiązaniem nie będzie zmiana formy prawnej i opodatkowanie np. CITem estońskim.

Czy limit ryczałtu 250 tys euro uderzy w przychody z 2026 roku?

Najpoważniejszym problemem natury prawnej jest mechanizm weryfikacji prawa do ryczałtu. Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o ryczałcie, prawo do opodatkowania w danym roku podatkowym bada się w oparciu o przychody uzyskane w roku poprzedzającym.

Jeżeli przepisy projektu UD116 wejdą w życie 1 stycznia 2027 r., ich literalna wykładnia oznacza, że to wielkość sprzedaży zrealizowanej w 2026 r. rozstrzygnie o prawie do ryczałtu w roku kolejnym. Przedsiębiorca, który w 2026 r. przekroczy równowartość 250 tys. euro, utraci możliwość rozliczania ryczałtem od 1 stycznia 2027 r. Oznacza to, że skutki podatkowe zostaną wywołane przez zdarzenia gospodarcze, które miały miejsce w trakcie roku, gdy obowiązywał zupełnie inny stan prawny.

Stanowi to rażące naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego prawa, wynikających z art. 2 Konstytucji RP. Podatnik ma prawo oczekiwać, że podejmowane przez niego decyzje gospodarcze w 2026 r. będą oceniane według reguł znanych w momencie ich podejmowania. Z perspektywy powagi państwa wygląda to też po prostu na paniczne i amatorskie próby łatania budżetu a nie na element jednolitej polityki fiskalnej państwa.

Skandalicznie krótkie vacatio legis i brak reformy składki zdrowotnej

W procedowaniu projektu UD116 uderza lekceważenie deklaracji politycznych dotyczących stabilności prawa. Koalicja rządowa wielokrotnie zapowiadała wprowadzanie zmian podatkowych niekorzystnych dla podatników z co najmniej 6-miesięcznym wyprzedzeniem. Prace legislacyjne toczące się jesienią 2026 r. z datą wejścia w życie od 1 stycznia 2027 r. oznaczają, że przedsiębiorcy otrzymają w najlepszym wypadku kilkutygodniowe vacatio legis na całkowitą reorganizację modelu biznesowego.

W tym samym czasie rząd całkowicie pomija fundamentalny postulat środowiska MŚP, jakim jest naprawa zasad naliczania składki zdrowotnej. Wprowadzony Polskim Ładem parapodatek zdrowotny – nieodliczalny od podatku w skali PIT i naliczany od przychodu na ryczałcie – pozostaje nietknięty. Zamiast obiecanej likwidacji obciążeń z Polskiego Ładu, przedsiębiorcy otrzymują kolejne ograniczenia w wyborze form opodatkowania.

Przedsiębiorcy, których roczne obroty zbliżają się do 1 mln zł, nie mogą biernie czekać na podpisanie ustawy. Już w IV kwartale 2026 r. należy przeprowadzić symulację podatkową: zweryfikować zasadność przejścia na estoński CIT w spółce z o.o., przekształcenia formy prawnej lub reorganizacji struktury przychodowej, zanim zamknięcie roku 2026 zamknie drogę do bezpiecznego planowania.