Wraz z rosnącą falą zmian pokoleniowych w polskich firmach, właściciele biznesów szukają mechanizmów prawnych do ochrony tworzonego przez lata biznesu. Analiza rynku z ostatnich kilkunastu miesięcy pokazuje, że korzyści z fundacji rodzinnej wykraczają daleko poza tradycyjnie rozumianą sukcesję, oferując inwestorom bezprecedensowe zwolnienia z podatków dochodowych. Warto obiektywnie przyjrzeć się temu rozwiązaniu i sprawdzić, dla jakiego profilu przedsiębiorcy jest to faktycznie opłacalne narzędzie oraz czy korzyści z fundacji rodzinnej są dla Ciebie warte inwestycji czasu i pieniędzy.

Tarcza przed rozdrobnieniem majątku

Zasada działania fundacji sprowadza się do całkowitego wyjęcia wyznaczonych aktywów spod reżimu prawa spadkowego (choć tak naprawde niecałkowicie – o niuansach tego zagadnienia przeczytasz tutaj : Fundacja Rodzinna a spadek). Fundator wnosi majątek – udziały w spółkach, nieruchomości komercyjne czy portfel inwestycyjny – do nowo utworzonego podmiotu, wyzbywając się praw własności. Dzięki temu operacyjna działalność firmy nie jest narażona na paraliż w przypadku nagłej śmierci założyciela, a majątek nie ulega rozdrobnieniu między zwaśnionych spadkobierców. Abstrahując od potencjalnych kłótni – potomokowie czy inni spadkobiercy nie muszą być przecież zainteresowani prowadzeniem firmy – FR ułatwia zarząd po śmierci lub jej rozwiązanie – bez tak dużego zaangażowania rodziny.

Fundacja zarządza zgromadzonym kapitałem na podstawie statutu. To w nim fundator precyzyjnie określa zasady wypłacania środków swoim zstępnym (beneficjentom) – na przykład uzależniając wypłaty od ukończenia studiów, wieku czy braku nałogów. Rodzina zachowuje kontrolę nad zyskami, ale struktura właścicielska biznesu pozostaje nienaruszona.

Podatkowy wehikuł – reinwestowanie zysków bez CIT

Najsilniejszym argumentem za wdrożeniem tego mechanizmu są przepisy podatkowe. Fundacja rodzinna jest podmiotowo zwolniona z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Zyski wygenerowane w ramach tzw. dozwolonej działalności gospodarczej – a należą do nich m.in. dywidendy od spółek zależnych, obrót papierami wartościowymi, odsetki od pożyczek udzielonych podmiotom powiązanym czy przychody z najmu nieruchomości – pozostają całkowicie nieopodatkowane.

Oznacza to, że kapitał napływający do fundacji z dywidend może być w 100% reinwestowany w kolejne przedsięwzięcia bez utraty 19% na podatku bieżącym. Danina pojawia się dopiero na samym końcu łańcucha. Momentem powstania obowiązku podatkowego jest wypłata świadczeń na rzecz beneficjentów – wtedy sama fundacja odprowadza stały, 15-procentowy podatek CIT (choć pojawiają się głosy i projekty ustaw o podniesieniu tego podatku do 19% procent). Co istotne, jeśli beneficjentami są osoby z tzw. zerowej grupy podatkowej (najbliższa rodzina fundatora), otrzymana przez nich gotówka jest całkowicie zwolniona z podatku PIT.

Korzyści z fundacji rodzinnej a próg wejścia – dla jakiej firmy to optymalny wybór?

Utworzenie fundacji rodzinnej to proces wymagający nakładów finansowych i bardzo sformalizowanej organizacji prawnej. Ustawowy minimalny fundusz założycielski wynosi 100 tys. zł, a bieżące funkcjonowanie podmiotu wiąże się z koniecznością prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych i utrzymywania profesjonalnego zarządu.

Z tego powodu nie jest to uniwersalne narzędzie dla każdego przedsiębiorcy prowadzącego JDG. Fundacja rodzinna sprawdza się u osób dysponujących zdywersyfikowanym portfelem aktywów – posiadających udziały w spółkach z o.o., nadwyżki finansowe czy komercyjne nieruchomości pod wynajem. W takiej skali korzyści płynące z preferencyjnego opodatkowania wybranej działalności z nawiązką pokrywają stałe koszty obsługi księgowej i prawnej. Chcesz wiedzieć więcej o Fundacjach Rodzinnych? Zapoznaj się Bazą Wiedzy Eres na ten temat lub od razu umów się na wstępną konsultację z naszym ekspertem ds. Fundacji Rodzinnych.

Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571-600-114
#FundacjaRodzinna #SukcesjaBiznesu #Podatki #OchronaMajątku #CIT #DoradztwoPodatkowe #Podatki2026