Ministerstwo Finansów szykuje gruntowną przebudowę przepisów, która bezpośrednio wpłynie na to, jak funkcjonują fundacje rodzinne w Polsce. Zgodnie z opublikowanymi założeniami do projektu ustawy (UD447), resort zamierza ukrócić ich wykorzystywanie do krótkoterminowej optymalizacji podatkowej. Po trzyletnim przeglądzie funkcjonowania przepisów – ustawa wchodziła w życie w maju 2023 – na stół wracają pomysły, które wcześniej zostały zawetowane, a także pojawiają się zupełnie nowe obciążenia. Zobacz, jak będą wyglądać zmiany w fundacji rodzinnej 2027, i co możesz z tym zrobić jako obecny lub przyszły fundator.

Zmiany w fundacji rodzinnej 2027 – podwyżka stawki CIT z 15 do 19 proc.

Najbardziej odczuwalną zmianą dla fundatorów i beneficjentów będzie zrównanie preferencyjnej stawki podatku z podstawowym CIT. Według projektu, stawka pobierana przy wypłacie świadczeń przez fundację rodzinną, przy wypłacie ukrytych zysków oraz przy wydawaniu mienia w związku z jej rozwiązaniem wzrośnie z dotychczasowych 15 proc. do 19 proc. Resort finansów uzasadnia ten ruch koniecznością zrównania ciężarów podatkowych z klasycznymi formami prowadzenia biznesu, tak by fundacja służyła wyłącznie celom sukcesyjnym, a nie transferom zysków. Pozostaje jednak pytanie, czy podwyżka ta nie wpłynie drastycznie na popularność tego rozwiązania. Warto zauważyć, że takie podejście jest spójne z doświadczeniami z innych państw, na przykład z Niemiec – choć dziwi dlaczego posiadając te doświadczenia zmiany są wprowadzane zamiast poprawnego napisania projektu pierwotnego. Być może ustawodawca uznał że początkowym priorytetem jest zachęcenie polskich podatników do założenia fundacji – co zdecydowanie się udało bo FR to rozwiązanie zaskakująco popularne.

Okres karencji a zmiany w fundacji rodzinnej 2027 – 36 miesięcy blokady sprzedaży

Aby przeciwdziałać sytuacjom, w których przedsiębiorca wnosi wartościowe aktywa (np. nieruchomości, udziały w spółkach) tylko po to, by chwilę później sprzedać je na preferencyjnych zasadach, Ministerstwo Finansów wprowadza 36-miesięczny okres karencji. Oznacza to, że fundacja będzie musiała utrzymać własność danego składnika majątku przez co najmniej 3 lata od końca roku, w którym został on wniesiony. Zbycie przed upływem tego terminu pozbawi podatnika preferencyjnego sposobu opodatkowania i wymusi zapłatę standardowego – wyższego podatku.

Zmiany w fundacji rodzinnej 2027 a kryptowaluty – sankcyjne 25% CIT

Kolejny cios nowelizacja wymierza w podmioty inwestujące w waluty wirtualne. Choć ogólna ustawa o CIT przewiduje 19-proc. opodatkowanie zysków z kryptowalut, resort finansów przeforsowuje skrajnie restrykcyjne podejście dla fundacji. Ministerstwo wskazuje wprost, że obrót walutami wirtualnymi nie mieści się w zamkniętym katalogu dozwolonej działalności inwestycyjnej. Projekt definitywnie ucina wątpliwości na korzyść fiskusa – odpłatne zbycie kryptowalut zostanie opodatkowane sankcyjną stawką 25 proc. CIT jako działalność wykraczająca poza ustawowy zakres. Po raz kolejny budzi to pewnego rodzaju wątpliwości – kryptowaluty to w swojej budowie instrumenty bliskie instrumentom finansowym takim jak akcje etc. – w kontekście obrotu nimi. W naszej ocenie – zgadzając się z interpretacją obecnych przepisów – można by zadać pytanie czy nie należałoby tych przepisów zmienić – a nie dopasowywać fundacje do nich.

CFC, transparentność podatkowa i najem krótkoterminowy

Ministerstwo Finansów zapowiada systemowe uszczelnienie obszarów, które w ocenie urzędników służyły zbyt agresywnej optymalizacji podatkowej:

• Zagraniczne jednostki kontrolowane (CFC): Fundacje rodzinne zostaną objęte reżimem CFC. Cel to zablokowanie wyprowadzania działalności operacyjnej poza granice Polski przy użyciu zagranicznych podmiotów transparentnych podatkowo.
• Podmioty transparentne: Nowe przepisy wymuszą wyraźne oddzielenie pasywnej działalności inwestycyjnej od aktywnego operowania biznesowego, eliminując struktury formalnie pasywne, a w rzeczywistości pełniące role operacyjne.
• Najem nieruchomości: Zmiany w prawie mają jednoznacznie odróżnić klasyczny, pasywny wynajem majątku od profesjonalnego świadczenia usług zakwaterowania (najmu krótkoterminowego), który u fiskusa wzbudza najwięcej kontrowersji.

Są też plusy. Pełne zwolnienie z PIT dla zstępnych rodzeństwa

Wśród planowanych restrykcji znalazła się jedna, bardzo oczekiwana przez biznes ulga. Rozszerzone zostanie zwolnienie z podatku dochodowego (PIT) dla rodzin zakładających podmiot wspólnie z rodzeństwem. Dotychczas pełnym zwolnieniem cieszyli się wyłącznie najbliżsi krewni bezpośredniego fundatora. Rodziło to sytuacje, w których dzieci np. współzakładającego brata mogły wpadać w 10-proc. próg opodatkowania. Nowe regulacje zagwarantują zwolnienie z PIT dla wszystkich zstępnych rodzeństwa będącego fundatorami, co zdecydowanie ułatwi konsolidację majątku wielopokoleniowych spółek.

Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571-600-114