Prawidłowa wypłata dywidendy w CIT estońskim wymaga precyzyjnego ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 września 2026 r. (sygn. akt II FSK 1274/23) oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Poznaniu z 7 kwietnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Po 730/22). Orzeczenie to definitywnie rozstrzyga spór zapoczątkowany przez interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 lipca 2022 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.336.2022.4.MR) i potwierdza, że wspólnicy nie mogą pomniejszać podstawy opodatkowania PIT o zapłacony przez spółkę ryczałt.

Jak wyrok NSA wpływa na mechanizm: wypłata dywidendy w CIT estońskim

Przedmiotem sporu przed sądami administracyjnymi była kolejność oraz sposób kalkulacji danin w momencie, gdy następuje dystrybucja zysku wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek. Spółka wnioskująca o wydanie interpretacji forsowała koncepcję rozliczenia dwufazowego. W jej ocenie pierwszym krokiem powinno być potrącenie ryczałtu CIT należnego od spółki bezpośrednio z puli przeznaczonej do wypłaty, a dopiero od powstałej różnicy płatnik powinien naliczyć 19% podatku dochodowego od osób fizycznych.

Według podatnika od tak skalkulowanego podatku PIT należało następnie zastosować mechanizm odliczenia przewidziany w art. 30a ust. 19 ustawy o PIT, pomniejszając podatek o 90% (w przypadku małego podatnika) lub 70% (dla pozostałych podmiotów) zapłaconego ryczałtu CIT. Sąd kasacyjny odrzucił tę argumentację, wskazując na brak podstaw prawnych dla jednoczesnego obniżania podstawy opodatkowania i samego podatku.

Spór o podwójne odliczenie a wypłata dywidendy w CIT estońskim

Zaakceptowanie stanowiska spółki prowadziłoby do nieuprawnionej kumulacji preferencji podatkowych. Wspólnik uzyskiwałby podwójną korzyść z tego samego zapłaconego przez spółkę ryczałtu CIT: najpierw obniżając nim przychód podlegający opodatkowaniu stawką 19% PIT, a w kolejnym kroku odliczając 90% lub 70% tego samego podatku od obliczonego podatku dochodowego.

Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, jak i Naczelny Sąd Administracyjny podkreśliły, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 oraz art. 24 ust. 5 ustawy o PIT, przychodem z dywidendy jest kwota faktycznie uzyskana z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, odpowiadająca wartości z uchwały wspólników. Poniższa tabela przedstawia różnice w wyliczeniach na przykładzie spółki ze statusem małego podatnika dzielącej 100 tys. zł zysku.

Prawidłowe rozliczenie podatku krok po kroku

W świetle orzecznictwa spółka wypłacająca zysk i działająca jako płatnik podatku PIT zobowiązana jest do stosowania następującego schematu rozliczeń:

• Podstawą naliczenia 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT) jest pełna kwota brutto dywidendy wynikająca z uchwały wspólników o podziale zysku.
• Od tak ustalonej kwoty podatku PIT płatnik odlicza kwotę stanowiącą odpowiedni procent ryczałtu CIT zapłaconego od tego zysku: 90% podatku spółki dla małego podatnika albo 70% dla pozostałych podatników.
• Różnica stanowi podatek PIT podlegający wpłacie do urzędu skarbowego na formularzu PIT-8AR.

Zastosowanie schematu pomniejszania przychodu o podatek dochodowy spółki przed opodatkowaniem stawką 19% wiąże się z ryzykiem powstania zaległości podatkowej u płatnika. Spółka odpowiada całym swoim majątkiem za podatek pobrany w zaniżonej wysokości.