Opodatkowanie OKI (Osobistych Kont Inwestycyjnych) rusza 1 stycznia 2027 r. Ustawa została już podpisana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw (Dz. U. z 2026 r. poz. 1098). Co zmienia się dla prywatnego kapitału? Do określonego limitu w ogóle nie zapłacisz 19% podatku od zysków kapitałowych (podatku Belki). Dopiero po przekroczeniu ustawowego progu wchodzi niski, zryczałtowany podatek liczony od średniej wartości zgromadzonych aktywów.
Chcesz poukładać prywatne inwestycje i nie przepłacać podatku od zysków kapitałowych? Porozmawiaj z doradcą podatkowym ➔
Jak działa opodatkowanie OKI od 1 stycznia 2027 r.?
Do tej pory opodatkowanie inwestycji w Polsce dawało niewielkie pole manewru. Albo inwestowałeś przez zwykły rachunek maklerski i oddawałeś fiskusowi 19% od każdego zysku, albo zakładałeś IKE lub IKZE – ale wtedy musiałeś zamrozić pieniądze do 60. lub 65. roku życia. Wcześniejsza wypłata oznaczała utratę ulgi.
Nowe opodatkowanie OKI znosi tę barierę wiekową. Od początku 2027 r. każda pełnoletnia osoba założy taki rachunek w banku, biurze maklerskim albo TFI. Główne reguły są proste:
- Brak 19% podatku Belki: dywidendy, odsetki z lokat i obligacji, a także zyski ze sprzedaży akcji, ETF-ów czy jednostek TFI wypracowane na koncie OKI są wyłączone z podatku od zysków kapitałowych.
- Wypłata w dowolnej chwili: gotówkę wpłacasz i wypłacasz kiedy chcesz – bez utraty wypracowanego zwolnienia.
- Kilka kont, jeden wspólny limit: możesz mieć rachunki OKI w różnych instytucjach, jednak próg zwolnienia z podatku liczy się łącznie dla wszystkich Twoich kont.
Limit 100 tys. zł a opodatkowanie OKI w części oszczędnościowej i inwestycyjnej
Zerowe opodatkowanie OKI obejmuje portfel do łącznej kwoty 100 000 zł średniorocznej wartości aktywów. Wewnątrz tej puli ustawodawca oddzielił jednak zwykłe depozyty od instrumentów rynkowych:
| Kategoria aktywów na OKI | Dopuszczalne instrumenty | Limit zwolnienia z podatku |
|---|---|---|
| Część oszczędnościowa | Lokaty bankowe, konta oszczędnościowe, detaliczne obligacje skarbowe | do 25 000 zł |
| Część inwestycyjna | Akcje z rynku regulowanego, fundusze inwestycyjne (TFI), kwalifikowane ETF-y, obligacje korporacyjne | do 100 000 zł |
Na lokatach i obligacjach skarbowych utrzymasz bez podatku najwyżej 25 000 zł, a pozostałe 75 000 zł możesz ulokować na giełdzie lub w funduszach. Nic nie stoi też na przeszkodzie, aby całe 100 000 zł wrzucić wyłącznie w część inwestycyjną (np. akcje i ETF-y).
Jak liczone jest saldo i jak nie przekroczyć progu 100 000 zł? Tutaj kryje się ważny szczegół techniczny. Limit 100 000 zł nie dotyczy sumy samych wpłat ani stanu konta na 31 grudnia. Ustawa nakazuje liczyć średnią roczną wartość aktywów – czyli sumę dziennych wycen portfela z całego roku podzieloną przez liczbę dni w roku (365 lub 366). Jeśli więc wpłacisz w styczniu równe 100 000 zł, a kupione akcje urosną w kolejnych miesiącach albo wypłacą dywidendę, średnia roczna automatycznie przebije próg zwolnienia. Wypłata nadwyżki w samym grudniu niewiele już wtedy pomoże, bo wynik zawyżą wyceny z poprzednich 11 miesięcy. Chcąc zachować zerowe opodatkowanie OKI, trzeba utrzymywać bezpieczny bufor poniżej 100 000 zł na rynkowy wzrost kursu albo na bieżąco wypłacać zyski w ciągu roku. Jest to szczególnie istotne, gdy masz rachunki OKI w kilku instytucjach – ich średnie salda zsumują się dopiero w zeznaniu rocznym w e-Urzędzie Skarbowym (składanym między 15 marca a 31 maja kolejnego roku).
Stawka 0,85% od nadwyżki aktywów i ryzyka dla inwestorów
Gdy średnioroczna wartość portfela przekroczy 100 000 zł (lub 25 000 zł w części oszczędnościowej), opodatkowanie OKI przechodzi na nowy podatek od wartości aktywów. W 2027 r. stawka wynosi 0,85% i płacisz ją wyłącznie od nadwyżki ponad limit (od 2028 r. stawka będzie równa 19% stopy referencyjnej NBP, minimum 0,1%).
Inwestor trzyma na rachunku OKI portfel akcji i ETF-ów o średniorocznej wartości 250 000 zł. W 2027 r. portfel zarobił 10% (25 000 zł zysku).
1. Zwykły rachunek maklerski (19% podatku Belki):
25 000 zł × 19% = 4 750 zł podatku.
2. Rachunek OKI (podatek od aktywów 0,85%):
Pierwsze 100 000 zł jest wolne od daniny. Podatek liczymy tylko od nadwyżki (250 000 zł – 100 000 zł = 150 000 zł):
150 000 zł × 0,85% = 1 275 zł podatku.
W kieszeni inwestora zostaje o 3 475 zł więcej.
Trzeba jednak uważać na dwie pułapki. Po pierwsze, opodatkowanie OKI powyżej progu 100 000 zł zależy od samej wartości portfela, a nie od tego, czy zarobiłeś. Jeśli w gorszym roku giełdowym Twój portfel wart średnio 250 000 zł zanotuje stratę, i tak zapłacisz 0,85% podatku od nadwyżki ponad 100 000 zł.
Po drugie, nie da się bezpodatkowo przenieść starych akcji czy jednostek TFI ze zwykłego konta maklerskiego na OKI. Taki transfer ustawa traktuje jak sprzedaż papierów wartościowych – a to oznacza konieczność rozliczenia dotychczasowego zysku stawką 19%. Zanim zdecydujesz, jak wykorzystać opodatkowanie OKI w swoim portfelu, policz koszty wyjścia z obecnych pozycji i zestaw je z IKE, IKZE lub fundacją rodzinną.
Inwestujesz nadwyżki finansowe i chcesz bezpiecznie rozliczyć zyski kapitałowe?
Nieprawidłowe przeniesienie aktywów między rachunkami maklerskimi lub przekroczenie limitów na kilku kontach OKI może wygenerować niepotrzebne koszty podatkowe. Skonsultuj strukturę swojego portfela inwestycyjnego z doradcą podatkowym Eres.
Opracował: Mikołaj Sadowski
Dowiedz się więcej: Maciej Sadowski, doradca podatkowy nr 00864, ekspert od opodatkowania działalności gospodarczej, spadków i darowizn
tel. kom. +48 503 158 828, msadowski@eres.pl
#opodatkowanieOKI #OKI #podatekBelki #inwestycje #podatki