29 września 2026

Podatek od spadków i darowizn – jak uniknąć opłat w rodzinie?

Przekazywanie majątku wewnątrz najbliższej rodziny – w formie gotówki, nieruchomości czy udziałów w firmie – to zjawisko powszechne – ale podlega pod podatek od spadków i darowizn. Przepisy pozwalają na całkowite uniknięcie obciążeń na rzecz fiskusa przy takich transakcjach. Niestety, organy skarbowe regularnie odmawiają podatnikom prawa do ulgi ze względu na uchybienia formalne. Brak wiedzy o tym, jak prawidłowo udokumentować i zgłosić nabycie majątku, sprawia, że całkowicie „darmowa” darowizna/spadek staje się powodem bolesnych konsekwencji finansowych.

💡

Otrzymaleś spadek lub darowiznę? Skonsultuj to z ekspertem ➔

Kto i kiedy może ominąć podatek od spadków i darowizn?

Polskie prawo podatkowe przewiduje tzw. grupę zerową (Grupa 0 – choć technicznie nie jest to grupa a specjalne zwolnienie przedmiotowe przewidziane dla osób z pierwszej grupy podatkowej), dla której ustawodawca przewidział całkowite zwolnienie z opodatkowania, niezależnie od wartości przekazywanego majątku. Do tej preferencyjnej „grupy” zalicza się najbliższą rodzinę:

  • małżonka,
  • zstępnych (dzieci, wnuki, prawnuki),
  • wstępnych (rodzice, dziadkowie),
  • paserba i ojczyma/macochę,
  • rodzeństwo.

Zwolnienie to dotyczy wyłącznie tej zamkniętej listy osób. Przykładowo, darowizna dla zięcia czy synowej (którzy należą do I grupy podatkowej) będzie podlegała zwolnieniu jedynie do ustawowego limitu (obecnie 36 120 zł od jednej osoby w okresie 5 lat). Nadwyżka ponad tę kwotę wygeneruje podatek.

Zwolnienie a podatek od spadków i darowizn – warunki formalne

Przynależność do zerowej grupy podatkowej nie oznacza, że proces przekazania majątku dzieje się poza kontrolą urzędu skarbowego. Aby podatek od spadków i darowizn wynosił 0 zł, obdarowany (lub spadkobierca) musi bezwzględnie spełnić dwa formalne warunki ustawowe.

Po pierwsze, w przypadku darowizny środków pieniężnych, muszą one zostać przekazane na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek (inny niż płatniczy) w banku lub SKOK-u, bądź przekazem pocztowym. Przekazanie gotówki „do ręki” bezpowrotnie pozbawia prawa do zwolnienia, nawet jeśli obie strony transakcji potwierdzą ten fakt na piśmie.

Po drugie, fakt nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych należy zgłosić naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego w nieprzekraczalnym terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu). Służy do tego druk SD-Z2 ( o tym jak ten druk wypelnić i złożyć przeczytasz tutaj : wypełnienie sd-z2 z Eres. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest sytuacja, w której umowa darowizny zawierana jest w formie aktu notarialnego – w takim przypadku obowiązek zgłoszeniowy ciąży na notariuszu – ale już nie poprzez sd-z2. Notariusz przekazuje taki akt notarialny do urzędu co uznawane jest o poinformowaniu organu.

Niezgłoszona darowizna – jak wysoki jest podatek od spadków i darowizn?

Jeżeli podatnik spóźni się ze złożeniem druku SD-Z2 choćby o jeden dzień, traci prawo do całkowitego zwolnienia. Wówczas zastosowanie znajdują ogólne przepisy dla I grupy podatkowej. Oznacza to, że kwota przewyższająca wolny od podatku limit (36 120 zł) zostanie opodatkowana stawką od 3% do 7%, w zależności od skali nadwyżki.

Jeszcze dotkliwsze konsekwencje czekają osoby, które w ogóle zatają fakt otrzymania darowizny, a urząd skarbowy dowie się o niej w trakcie np. czynności sprawdzających dotyczących nieujawnionych źródeł dochodów. W takim scenariuszu organ podatkowy ma prawo zastosować sankcyjną stawkę podatku w wysokości aż 20%.

Zabezpiecz rodzinny kapitał przed opodatkowaniem

Spadek/darowizn z zagranicy, przekazanie nieruchomości czy skomplikowana sukcesja międzypokoleniowa to procesy, w których jeden błąd formalny lub opieszałość może kosztować tysiące złotych. Zleć kompleksową obsługę podatkową doradcom Spółki Doradztwa Podatkowego Eres. Przygotujemy niezbędną dokumentację, przypilnujemy terminów i pomożemy poprawnie przyjąć spadek opodatkowując (lub unikając opodatkowania) zgodnie z przepisami ustawy.

Skonsultuj umowę darowizny z doradcą ➔

Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571 600 114
#Podatki #PrawoPodatkowe #Spadek #Darowizna #OptymalizacjaPodatkowa #DoradztwoPodatkowe

Udostępnij: