Zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. 2023 poz. 1570) podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. W tym artykule dowiesz się, czy obowiązek posiadania kasy rejestrującej dotyczy Twojego biznesu i jakie dalsze obowiązki z tego wynikają.
Działając w formie spółki z o.o., warto pamiętać, że obowiązki ewidencyjne na gruncie sprzedaży często idą w parze ze skomplikowanymi rozliczeniami dochodowymi. Jeśli prowadzisz lub planujesz założyć spółkę, zapoznaj się z naszym kompendium wiedzy, w którym kompleksowo omawiamy podatek CIT.
Wizualizacja koncepcyjna, wygenerowana z użyciem AI.
Zastanawiasz się, czy musisz wdrożyć kasę fiskalną? Skonsultuj to z ekspertem ➔
Spis treści
Kogo dotyczy obowiązek posiadania kasy rejestrującej?
Istnieje możliwość bycia zwolnionym z obowiązku ewidencji. W załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. 2023 poz. 2605) wymienione są czynności wyłączone z tego rygoru.
Zgodnie z art. 3 rozporządzenia z obowiązku prowadzenia ewidencji zwolnieni są również:
- Podatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym (tzn. 2023) nie dokonali sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych przekraczającej 20 000 zł, lub w przypadku gdy podatnik rozpoczął sprzedaż w poprzednim roku podatkowym, jeżeli sprzedaż w proporcji do okresu sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym 20 000 zł. Oznacza to, iż jeśli sprzedaż została rozpoczęta 1 lipca, to limit wynosi: 184/365 * 20 000 = 10082,19 zł sprzedaży do końca roku. Zwolnienia nie stosuje się jednak, jeśli podatnik w poprzednim roku już był zobowiązany do ewidencjonowania lub przestał spełniać warunki do zwolnienia z niego.
- Podatnicy, którzy rozpoczęli sprzedaż w 2024 r. na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowanych i sprzedaż ta nie przekroczy, w proporcji do okresu jej prowadzenia, 20 000 zł.
- Podatnicy, którzy dokonują dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania, jeśli udział sprzedaży tych towarów lub świadczenia usług w całej dokonywanej sprzedaży był w poprzednim roku podatkowym wyższy niż 80%. Zwolnienia nie stosuje się jednak, gdy podatnicy w pierwszym lub drugim półroczu roku poprzedniego osiągnęli udział procentowy 80% lub niższy.
- Podatnicy, którzy w 2024 r. rozpoczęli sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowanych, jeżeli przewidywany udział procentowy sprzedaży:
- a) za okres pierwszych sześciu miesięcy sprzedaży
- b) za okres do końca roku w przypadku, gdy okres prowadzenia sprzedaży jest krótszy niż 6 miesięcy
Przykład 1
Przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT rozpoczyna sprzedaż produktów (opodatkowanych stawką 23%) 1 listopada 2024 r. Limit jego sprzedaży wynosi: 20 000 zł * 61/366 = 3333,33 zł.
Wartość sprzedanych produktów brutto to 3900 zł, a wartość netto to 3170,73 zł. Limit ustalany jest z kwot netto. Przedsiębiorca nie wypełnił zatem limitu i nie będzie musiał prowadzić ewidencji przy użyciu kasy rejestrującej.
Przykład 2
Firma X dokonała 20 lipca 2024 r. swojej pierwszej sprzedaży produktów o wartości 11 000 zł. Zgodnie z rozporządzeniem, limitem uprawniającym do nieposiadania kasy jest: 20 000 zł * 165/366 = 9016,39 zł. Limit został przekroczony, więc firma X zobowiązana jest do prowadzenia ewidencji od 1 października 2024 r. za pomocą kasy rejestrującej.
Przykład 3
Firma X zajmuje się działalnością zwolnioną z ewidencjonowania ORAZ dokonuje sprzedaży produktów, które nie są zwolnione.
Wartość sprzedanego towaru podlegającego zwolnieniu to 90 000 zł. Wartość pozostałego towaru to 10 000 zł. Proporcja: 90 000 / (90 000 + 10 000) = 90%. Oznacza to, iż w myśl art. 3 ust. 3 rozporządzenia, firma X nie będzie zobowiązana do prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej.
Bezwzględny obowiązek posiadania kasy rejestrującej
Bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej, zgodnie z art. 4 rozporządzenia, dotyczy podmiotów dokonujących:
1) dostawy:
- a) gazu płynnego,
- b) części do silników (CN 8409 91 00 i 8409 99 00),
- c) silników do napędu pojazdów i motocykli, silników spalinowych tłokowych z zapłonem iskrowym i samoczynnym do różnego rodzaju jednostek, w tym motocykli (CN 8407 i 8408),
- d) nadwozi do pojazdów silnikowych (CN 8707),
- e) przyczep i naczep (CN 8716 10, 8716 31 00, ex 8716 39, 8716 40 00); kontenerów (CN 8609 00),
- f) części przyczep, naczep i pozostałych pojazdów bez napędu mechanicznego (CN 8716 90),
- g) części i akcesoriów do pojazdów silnikowych (CN 8708, 9401 99 20 i 9401 99 80), z wyłączeniem motocykli, to jest do: ciągników; pojazdów silnikowych do przewozu dziesięciu lub więcej osób z kierowcą; samochodów i pozostałych pojazdów silnikowych przeznaczonych zasadniczo do przewozu osób; pojazdów silnikowych do transportu towarów oraz pojazdów specjalnego przeznaczenia (m.in. pogotowia technicznego, dźwigów samochodowych, pojazdów strażackich, betoniarek samochodowych),
- h) komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych oraz silników elektrycznych, prądnic i transformatorów (PKWiU ex 26 i ex 27.11),
- i) sprzętu fotograficznego, z wyłączeniem części i akcesoriów do tego sprzętu (PKWiU ex 26.70.1),
- j) wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, których dostawa nie może korzystać ze zwolnienia od podatku (zgodnie z ustawą o VAT),
- k) zapisanych i niezapisanych nośników danych cyfrowych i analogowych,
- l) wyrobów przeznaczonych do użycia lub oferowanych jako paliwa silnikowe albo dodatki/domieszki do nich,
- m) wyrobów tytoniowych (CN 2401, 2402, 2403), z wyłączeniem towarów dostarczanych na pokładach samolotów,
- n) napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2% oraz mieszanin piwa i napojów bezalkoholowych (powyżej 0,5% alkoholu),
- o) perfum i wód toaletowych (CN 3303 00 10, 3303 00 90), z wyłączeniem dostaw na pokładach samolotów.
2) świadczenia usług:
- a) przewozów pasażerskich w samochodowej komunikacji (z określonymi w rozporządzeniu wyłączeniami),
- b) taksówek (PKWiU 49.32.11.0), z wyłączeniem wynajmu samochodów osobowych z kierowcą,
- c) naprawy pojazdów silnikowych i motorowerów, w tym naprawy i bieżnikowania opon,
- d) w zakresie wymiany opon lub kół dla pojazdów silnikowych oraz motorowerów,
- e) w zakresie badań i przeglądów technicznych pojazdów,
- f) w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów (z określonymi wyłączeniami),
- g) prawniczych (z określonymi w rozporządzeniu wyłączeniami),
- h) doradztwa podatkowego,
- i) związanych z wyżywieniem, świadczonych przez stacjonarne placówki gastronomiczne (również sezonowo) oraz usług cateringu,
- j) fryzjerskich, kosmetycznych i kosmetologicznych,
- k) kulturalnych i rozrywkowych – wyłącznie w zakresie wstępu na przedstawienia cyrkowe,
- l) związanych z rozrywką i rekreacją – wyłącznie w zakresie wstępu do wesołych miasteczek, parków rozrywki, na dyskoteki i sale taneczne,
- m) mycia, czyszczenia samochodów i podobnych usług, w tym w systemach bezobsługowych, które przyjmują należności w gotówce lub bezgotówkowo.
Zwrot kosztów a obowiązek posiadania kasy rejestrującej
Ulga na zakup kasy fiskalnej dotyczy WYŁĄCZNIE zakupu kasy rejestrującej ONLINE. Zgodnie z art. 111 ust. 4 ustawy o VAT, podatnicy, u których:
- powstał obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży i którzy w obowiązujących terminach rozpoczęli tę ewidencję przy zastosowaniu kas online,
- nie powstał obowiązek prowadzenia ewidencji, ale zdecydowali się oni na rozpoczęcie ewidencji przy zastosowaniu kas online i dotychczas nie używali innych kas do prowadzenia ewidencji,
– mają prawo do odliczenia od podatku należnego kwoty wydanej na zakup każdej z kas, w wysokości 90% jej ceny zakupu (bez podatku), nie więcej jednak niż 700 zł. Jeżeli kwota ta w okresie rozliczeniowym jest wyższa od podatku należnego, mają prawo do zwrotu różnicy na rachunek bankowy lub do odliczenia jej w kolejnych okresach, pod warunkiem że zakup nastąpił nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia prowadzenia ewidencji.
Zgodnie z art. 111 ust. 6a ustawy, kasa rejestrująca musi zapewniać prawidłowe zaewidencjonowanie, przechowywanie i bezpieczne przesyłanie danych z kasy na zewnętrzne nośniki, a także umożliwiać połączenie z Centralnym Repozytorium Kas. Pamięć fiskalna kasy musi ponadto posiadać numer unikatowy nadawany przez Ministra Finansów.
Warto pamiętać, iż aby możliwe było skorzystanie z ulgi, podatnik musi:
- Rozpocząć ewidencjonowanie (nie później niż w obowiązującym terminie) przy użyciu kas, które spełniają ustawowe wymogi dla kas online.
- Posiadać dowód zakupu – fakturę – potwierdzającą zakup kasy oraz dowód zapłaty całej należności za jej zakup.
W celu skorzystania z ulgi, należy wypełnić prawidłowo plik JPK_V7. W przypadku gdy wnioskującym jest podmiot zwolniony z VAT, powinien on złożyć wniosek do naczelnika urzędu skarbowego o zwrot ulgi bezpośrednio na rachunek bankowy. Ulga przysługuje na każdą z kas fiskalnych, z których przedsiębiorca faktycznie korzysta.
Należy jednak zachować ostrożność. Jeśli w okresie 3 lat od dnia rozpoczęcia ewidencji sprzedaży podatnik:
- przestanie używać kasy online,
- trwale (i bez zgody urzędu) nie zapewni połączenia umożliwiającego przesyłanie danych między kasą a Centralnym Repozytorium Kas,
- nie zgłosi kasy do obowiązkowego przeglądu technicznego co najmniej raz na 2 lata,
zmuszony jest on do zwrotu ulgi. Czynni podatnicy VAT dokonują zwrotu do 25. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym, w którym powstały te okoliczności. Z kolei podatnicy zwolnieni z VAT dokonują zwrotu na rachunek urzędu skarbowego do końca miesiąca następującego po miesiącu zaistnienia tych zdarzeń.
Masz wątpliwości dotyczące rozliczeń lub kasy fiskalnej?
Zasady zwolnienia z obowiązku korzystania z kas rejestrujących oraz ulgi na ich zakup bywają pełne pułapek i niedomówień. Zadbaj o to, aby Twoje ewidencje były prowadzone zgodnie z aktualnymi przepisami, unikając bolesnych kar ze strony KAS. Skorzystaj ze wsparcia Spółki Doradztwa Podatkowego Eres.
Skontaktuj się z doradcą podatkowym ➔Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571 600 114
#KasaFiskalna #KasaRejestrująca #Podatki #VAT #EwidencjaSprzedaży