Kapitał początkowy a emerytura – dlaczego to takie ważne?
Wysokość emerytury jest ściśle uzależniona od wysokości kapitału początkowego. Kapitał początkowy to odtworzona kwota składek na ubezpieczenie emerytalne sprzed 1 stycznia 1999 roku. Przed reformą emerytalną, ZUS nie miał obowiązku prowadzić indywidualnych kont ubezpieczonych, a więc nie mógł ewidencjonować na ich kontach emerytalnych kwoty składek, jakie były odprowadzane od wynagrodzenia. Dlatego każdy urodzony po 1948 roku powinien sprawdzić, czy w minionych latach dopełnił obowiązku złożenia wniosku o ustalenie wysokości kapitału początkowego. To bardzo istotne, gdyż ZUS obliczy wkład do systemu emerytalnego na podstawie stażu pracy i zarobków uzyskiwanych do 31 grudnia 1998 roku. Jeżeli jeszcze tego nie zrobiłeś, należy zadziałać jak najszybciej – najlepiej zanim osiągniemy wiek emerytalny i złożymy wniosek o świadczenie. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że bez jego ustalenia emerytura zostanie wyliczona tylko z tych składek, które są zapisane na indywidualnym koncie po 1999 roku. Oznacza to znacznie niższe świadczenie. Podstawą obliczenia wysokości emerytury jest zwaloryzowany kapitał początkowy, zwaloryzowane składki zewidencjonowane na koncie od 1999 roku oraz średnia dalsza długość życia ogłaszana co roku przez GUS. Zanim zagłębimy się w szczegóły, przypominamy, że kompendium wiedzy o samych definicjach znajdziesz w naszym artykule głównym, w którym kompleksowo omówiony został kapitał początkowy.

Kapitał początkowy a emerytura – od czego zależy wysokość?

Od czego uzależniona jest wysokość wyliczeń przeprowadzanych przez ZUS?

• długości okresów składkowych i nieskładkowych (o których mowa w art. 6 i 7 w związku z art. 174 pkt 2),
• przeciętnej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne (naliczanej wg art. 15, 16, 17 ust.1 i 3 i art. 18 w związku z art. 174 pkt 3 ustawy),
• kwoty bazowej (wskazanej w art. 174 pkt 7 ustawy o emeryturach i rentach), czyli współczynnika p.

Warto zaznaczyć, że wskaźniki te podlegają corocznej waloryzacji, począwszy od roku 2000, stanowiąc iloczyn zewidencjonowanych składek na ubezpieczenie emerytalne na dzień 31 stycznia i wskaźnika waloryzacji roku, za który jest przeprowadzana. Zasady waloryzacji składek określa art. 25 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, natomiast zasady waloryzacji samego kapitału – art. 173 ustawy.

Kapitał początkowy a emerytura w przypadku służb mundurowych

Zastanawiasz się, czy ZUS uwzględnia te zasady również wobec żołnierzy i funkcjonariuszy? Oczywiście, jeżeli jesteś zwolnionym ze służby funkcjonariuszem jednej z wymienionych poniżej instytucji i spełniasz wszystkie ustawowe warunki, czyli:

• urodziłeś się po 31 grudnia 1948 roku;
• pozostawałeś w służbie przed 1 stycznia 1999 roku;
• nie masz ustalonego prawa do emerytury z tytułu służby lub utraciłeś to prawo,

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadzi odpowiednie wyliczenia. Wykaz instytucji, których byłym funkcjonariuszom ZUS obliczy kapitał początkowy obejmuje: Policję, Urząd Ochrony Państwa, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Straż Graniczną, Biuro Ochrony Rządu, Służbę Ochrony Państwa, Państwową Straż Pożarną oraz Służbę Więzienną.

Kapitał początkowy a emerytura – co zrobić, gdy brakuje dokumentów?

Zdarza się, że w wyniku zdarzeń losowych zagubiliśmy dokumenty potwierdzające zatrudnienie do 31 grudnia 1998 roku. Częstą sytuacją jest brak dokumentu poświadczającego osiągane w tym czasie wynagrodzenie (czyli zaświadczenia ERP-7). Rozwiązaniem jest możliwość zwrócenia się do właściwego zakładu pracy lub archiwum, które przechowuje dokumentację kadrowo-płacową ze zlikwidowanych przedsiębiorstw. Archiwum wydaje odpisy i kopie dokumentów potrzebnych do ustalenia kapitału. Przerasta Cię sytuacja brakujących dokumentów, a zakład pracy został dawno zlikwidowany? Jeśli nie złożysz dokumentów, które potwierdzą wysokość wynagrodzenia, ZUS przyjmie za ten okres wynagrodzenie minimalne. Pomożemy Ci w szukaniu brakującej dokumentacji (świadectw pracy, kart wynagrodzeń) i przeprowadzimy przez procedurę złożenia wniosku do ZUS.

Przydatne linki:
Zaświadczenie ERP-7 – ZUS
Baza Miejsc Przechowywania Dokumentacji Osobowej i Płacowej (AP)
Baza zlikwidowanych zakładów pracy – ZUS