Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (druk UD458) ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Kluczową modyfikacją systemu jest nowy próg PIT oraz wprowadzenie stawki pośredniej 24% w miejsce dotychczasowej, dwustopniowej skali podatkowej (12% i 32%). Nowelizacja wpłynie nie tylko na wysokość wynagrodzeń netto, lecz także na koszty organizacyjne pracodawców, którzy staną przed wyzwaniem wdrożenia zmian informatycznych w warunkach ograniczonego vacatio legis.

Projekt UD458: jak nowy próg PIT zmieni strukturę rozliczeń?

Dotychczasowy mechanizm opodatkowania dochodów z pracy opiera się na dwóch stawkach: 12% do limitu 120 tys. zł oraz 32% od nadwyżki ponad tę kwotę (przy kwocie wolnej 30 tys. zł). Projekt UD458 wprowadza model trzystopniowy:

• I przedział (do 130 000 zł rocznie): Stawka podatku wynosi 12%. Granica pierwszego przedziału zostaje przesunięta w górę o 10 tys. zł, rozszerzając zakres stosowania stawki podstawowej.
• II przedział (130 000 zł – 150 000 zł rocznie): Nowe pasmo pośrednie ze stawką 24%. Zastępuje ono dotychczasowe opodatkowanie tego dochodu stawką 32%.
• III przedział (powyżej 150 000 zł rocznie): Najwyższa stawka 32% znajdzie zastosowanie dopiero od nadwyżki ponad kwotę 150 tys. zł rocznie.

Kwota wolna od podatku pozostaje na poziomie 30 tys. zł, co oznacza zachowanie rocznej kwoty zmniejszającej podatek w wysokości 3 600 zł (300 zł miesięcznie).

Porównanie skali podatkowej: stan obecny a projektowane zmiany

Zestawienie zmian obciążeń podatkowych na poszczególnych poziomach podstawy obliczenia podatku:

Dla podatników o dochodzie przekraczającym 150 tys. zł rocznie korzyść podatkowa wynosi maksymalnie 3 600 zł w skali roku (2 000 zł z tytułu podniesienia granicy pierwszego progu do 130 tys. zł oraz 1 600 zł w wyniku objęcia przedziału 130–150 tys. zł stawką 24% zamiast 32%).

Wpływ na koszty pracodawców: czy nowy próg PIT ograniczy presję płacową?

Z perspektywy przedsiębiorstw zatrudniających pracowników nowelizacja wiąże się ze skutkami ekonomicznymi oraz istotnymi wyzwaniami wdrożeniowymi:

• Złagodzenie klifu podatkowego w IV kwartale: Przy miesięcznych zarobkach rzędu 11 000 – 15 000 zł brutto pracownicy wpadali w próg 32% jesienią, co skutkowało nagłym obniżeniem comiesięcznej pensji netto. Wywoływało to cykliczną presję na pracodawców w sprawie premii wyrównawczych lub aneksów płacowych. Nowa stawka 24% rozkłada to obciążenie łagodniej, pozostawiając pracownikowi do 300 zł netto miesięcznie więcej w kluczowym okresie.
• Klauzule wynagrodzenia netto w umowach menedżerskich: W kontraktach gwarantujących stałą kwotę wypłaty „na rękę” koszt zaliczek na PIT w całości obciąża pracodawcę. W takich przypadkach spadek efektywnej stawki podatkowej w przedziale 120–150 tys. zł bezpośrednio zmniejszy koszt pracodawcy o kwotę do 3 600 zł rocznie na stanowisku.
• Brak obniżki składek ZUS i zdrowotnej: Zmiana skali PIT nie wpływa na pozapłacowe koszty pracy po stronie płatnika. Składka zdrowotna wynosi nadal 9% bez możliwości odliczenia od podatku. Efektywne obciążenie dochodu pracownika w przedziale 130–150 tys. zł wynosi 33% (24% PIT + 9% zdrowotna), a powyżej 150 tys. zł – 41% (32% PIT + 9% zdrowotna).
• Skala wdrożenia: 1,2 mln płatników (dane OSR): Zgodnie z Oceną Skutków Regulacji do projektu ustawy aż 1,2 mln płatników podatku dochodowego będzie musiało dostosować swoje systemy informatyczne – w szczególności moduły kadrowo-płacowe – do obsługi nowej, trzystopniowej struktury poboru zaliczek oraz zaktualizować obsługę oświadczeń PIT-2.
• Zagrożenie zbyt krótkim vacatio legis: Planowane wejście w życie zmian od 1 stycznia 2027 r. rodzi uzasadnione ryzyko organizacyjne. Kilkutygodniowy okres między publikacją ustawy a datą jej obowiązywania może okazać się niewystarczający dla przedsiębiorstw na dostosowanie modeli finansowych, procedur kadrowych i konfiguracji oprogramowania ERP.