Przekazanie środków pieniężnych w ramach najbliższej rodziny w celu uregulowania zadłużenia bankowego rodzi istotne wątpliwości na gruncie ustawy o podatku od spadków i darowizn. Kluczowym zagadnieniem interpretacyjnym pozostaje kwestia, czy darowizna na spłatę kredytu przelana bezpośrednio na bankowy rachunek techniczny przypisany do umowy kredytowej spełnia warunki nielimitowanego zwolnienia podmiotowego przewidzianego w ustawie o podatku od spadków i darowizn (art 4a ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny wydał prawomocne orzeczenie, które przecina profiskalną linię interpretacyjną Krajowej Informacji Skarbowej i potwierdza prawo podatników do pełnej preferencji podatkowej.

Czy darowizna na spłatę kredytu wymaga przelewu na konto osobiste?

Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez członków tzw. zerowej grupy podatkowej (m.in. zstępnych, wstępnych, małżonka, rodzeństwo) podlega całkowitemu zwolnieniu z podatku. Gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, a ich łączna wartość przekracza kwotę wolną właściwą dla I grupy podatkowej (36 120 zł w okresie 5 lat), ustawodawca uzależnia zwolnienie od spełnienia dwóch wymogów formalnych:

• zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego,
• udokumentowania otrzymania środków dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek inny niż płatniczy w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej bądź przekazem pocztowym.

W rozpatrywanej sprawie matka przekazała córce kwotę niemal 100 tys. zł z przeznaczeniem na spłatę długu bankowego zaciągniętego na nabycie lokalu mieszkalnego. Środki nie wpłynęły jednak na standardowy rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (ROR) córki, lecz zostały przekazane bezpośrednio na bankowy rachunek techniczny służący wyłącznie obsłudze i spłacie kredytu oraz pożyczki hipotecznej. Córka figurowała w banku jako współwłaścicielka tego rachunku, jednak umowa kredytowa uniemożliwiała jej swobodne dysponowanie kapitałem – rachunek techniczny nie pozwalał na dokonywanie z niego bieżących wypłat ani transferów zewnętrznych. W tytule przelewu darczyńca jednoznacznie zastrzegł, że środki stanowią darowiznę dla córki na spłatę kredytu hipotecznego. Obdarowana w ustawowym terminie 6 miesięcy złożyła również zgłoszenie SD-Z2.

Restrykcyjne stanowisko Dyrektora KIS wobec kont technicznych

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 4 lipca 2024 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.95.2024.2.JKU) uznał stanowisko podatniczki za nieprawidłowe i odmówił jej prawa do preferencji podatkowej. Organ argumentował, że rachunek techniczny nie spełnia definicji rachunku należącego do nabywcy w rozumieniu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy.

Według KIS konto techniczne stanowi wyłącznie wewnętrzne narzędzie ewidencyjne banku, służące rejestracji spłat rat kapitałowo-odsetkowych, a nie rachunek płatniczy podatniczki. Fiskus stanął na stanowisku, że skoro obdarowana nie uzyskała fizycznej możliwości dysponowania gotówką na własnym rachunku osobistym, warunek formalny udokumentowania transferu nie został spełniony, co skutkuje koniecznością zapłaty podatku od darowizn według standardowej skali podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 1 kwietnia 2025 r. (sygn. akt I SA/Gl 1118/24) uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd pierwszej instancji wskazał, że rygorystyczna wykładnia gramatyczna narusza celowościowy sens ustawy. Przekazanie pieniędzy na rachunek bankowy prowadzony do obsługi zobowiązania podatnika w pełni realizuje funkcję ochronną i dowodową – wyklucza fikcyjność przysporzenia i umożliwia organom jednoznaczną weryfikację przepływu środków pieniężnych.

Wyrok NSA: darowizna na spłatę kredytu z pełnym zwolnieniem podatkowym

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 września 2026 r. (sygn. akt III FSK 782/25) oddalił skargę kasacyjną Dyrektora KIS, przesądzając ostatecznie o wadliwości podejścia organów podatkowych. Sąd kasacyjny potwierdził, że wykładnia systemowa i funkcjonalna art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn chroni obdarowanego również wtedy, gdy środki trafiają na rachunek techniczny przypisany do jego długu.

NSA odwołał się do ugruntowanej linii orzeczniczej dotyczącej bezpośrednich wpłat dokonywanych przez darczyńców na rachunki deweloperów lub wierzycieli obdarowanego. Skoro wpłata na rachunek podmiotu trzeciego na rzecz i w imieniu obdarowanego pozwala na zachowanie zwolnienia podatkowego, to tym bardziej bezpośredni przelew na techniczny rachunek spłaty zadłużenia obdarowanego nie może pozbawiać go prawa do ulgi.

Kluczowe wymogi dowodowe przy przekazywaniu majątku w rodzinie

Mimo jednoznacznie korzystnego rozstrzygnięcia NSA, podatnicy realizujący przelewy na konta spłaty zadłużenia muszą zadbać o poprawna ewidencje tych transferów w rozumieniu prawa podatkowego. Zwolnienie z art. 4a ustawy obwarowane jest wymogami, których zignorowanie skutkuje wszczęciem postępowania wymiarowego:

• Tytuł przelewu bankowego: Transakcja musi bezwzględnie wskazywać tytuł prawny (darowizna), stopień pokrewieństwa, dane obdarowanego oraz konkretny numer umowy kredytowej. Przelew zatytułowany wyłącznie jako „spłata raty” bez wskazania darowizny może zostać potraktowany przez urząd skarbowy jako spłata cudzego długu rodząca inne skutki podatkowe.
• Status konta technicznego: Obdarowany powinien legitymować się umową kredytową, z której wprost wynika przypisanie danego numeru rachunku technicznego do jego zobowiązania kredytowego.
• Rygor 6 miesięcy na SD-Z2: Obowiązek terminowego zgłoszenia darowizny do urzędu skarbowego pozostaje bezwzględny, a bieg terminu liczy się od dnia wykonania dyspozycji przelewu.

Z perspektywy bezpieczeństwa podatkowego optymalnym rozwiązaniem pozostaje skierowanie środków najpierw na rachunek osobisty (ROR) obdarowanego, a dopiero w drugim kroku wykonanie dyspozycji spłaty zadłużenia bankowego. Jeżeli jednak środki zostały już przekazane bezpośrednio do banku na rachunek spłaty, orzeczenie NSA stanowi solidną tarczę ochronną w relacjach z organami podatkowymi.