Estoński CIT to jedno z najbardziej opłacalnych rozwiązań dla rozwijających się spółek, jednak przepisy regulujące tę formę opodatkowania wciąż podlegają istotnym modyfikacjom. Po drugiej rundzie konsultacji projektu ustawy UD116 (wersja z sierpnia 2026 r.) jasne stało się, że Ministerstwo Finansów planuje domknąć lukę interpretacyjną, z której niezwykle chętnie korzystali podatnicy. Zapowiadane zmiany w estońskim CIT 2027 uderzają w definicję tak zwanych ukrytych zysków, zamykając drogę do korzystnych wyroków sądów administracyjnych i zbyt agresywnej optymalizacji przez przedsiębiorców.
Obawiasz się podwójnego opodatkowania w spółce? Skonsultuj bezpieczny podział zysków z doradcą ➔
Zmiany w estońskim CIT 2027 – problem z zyskami sprzed wejścia na ryczałt
Jednym z największych wyzwań dla firm na ryczałcie od dochodów spółek jest kategoria ukrytych zysków (do których fiskus zalicza np. pożyczki dla wspólników czy niektóre świadczenia niepieniężne). Dotychczas w sądach administracyjnych (m.in. Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie i w Łodzi) ukształtowała się niezwykle korzystna dla przedsiębiorców linia orzecznicza. Sądy stawały na stanowisku, że opodatkowaniu jako ukryte zyski podlegają wyłącznie te świadczenia, które zostały sfinansowane z zysków wypracowanych już w okresie opodatkowania estońskim CIT.
W praktyce oznaczało to, że jeśli spółka wypłacała wspólnikowi środki, ale potrafiła udowodnić, że finansuje je z zysków zatrzymanych z lat ubiegłych (wygenerowanych przed transformacją na estoński CIT), organy skarbowe traciły prawo do naliczenia ryczałtu. Taka interpretacja pozwalała na relatywnie swobodne, nieopodatkowane transfery gotówkowe na styku wspólnik-spółka.
Jakie zmiany w estońskim CIT 2027 przewiduje projekt UD116?
Ministerstwo Finansów w nowej, doprecyzowanej wersji projektu UD116 postanowiło wprost zapisać w ustawie, że historyczne źródło finansowania nie ma żadnego znaczenia. Zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 28m ust. 3 ustawy o CIT, świadczenie zostanie uznane za ukryty zysk „bez względu na źródło ich finansowania, w tym również świadczenia pokrywane z zysków wypracowanych przed rozpoczęciem opodatkowania ryczałtem”.
Co to oznacza dla wspólników?
Jeżeli po 1 stycznia 2027 roku spółka dokona świadczenia na rzecz wspólnika (np. udzieli mu pożyczki), to nawet jeśli wykaże księgowo, że kapitał na tę operację pochodzi z niepodzielonego zysku z 2022 roku (sprzed przejścia na estoński CIT), urząd skarbowy potraktuje to automatycznie jako ukryty zysk i wymierzy podatek. Nowe przepisy w całości wytrącają podatnikom oręż w postaci argumentu o historycznym pochodzeniu środków.
Z czego wycofał się fiskus? Dobre wieści dla wynajmujących
Warto podkreślić, że sierpniowa wersja projektu po konsultacjach publicznych przyniosła również jedno ważne, pozytywne rozstrzygnięcie. W pierwotnej wersji ustawy Ministerstwo Finansów planowało znacznie poszerzyć katalog świadczeń uznawanych za ukryte zyski, dopisując do niego wprost m.in. udostępnianie majątku prywatnego (np. na podstawie umów najmu, dzierżawy czy leasingu) przez wspólników na rzecz spółki.
Zgodnie z najnowszym stanowiskiem, resort oficjalnie odstąpił od pomysłu rozszerzania tego katalogu. Oznacza to, że wynajem majątku – np. prywatnych samochodów czy lokali użytkowych – na rzecz własnej spółki nadal będzie oceniany na dotychczasowych zasadach. Jeśli umowa ma rzeczywiste uzasadnienie gospodarcze i została zawarta na warunkach w pełni rynkowych, urząd skarbowy nie zakwalifikuje jej automatycznie jako ukryty zysk. Jest to zaskakująco pozytywna dla przedsiębiorców zmiana – i wg. nas – logiczna.
Wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą pod lupą
Dostosowany projekt UD116 wprowadza również doprecyzowanie definicji wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dodany ust. 3a do art. 28m). Ustawodawca wskazuje wprost, że za takie wydatki uznaje się koszty poniesione w innym celu niż osiągnięcie lub zabezpieczenie przychodów, a także wszelkiego rodzaju opłaty publicznoprawne o charakterze sankcyjnym. To kolejny krok w stronę standaryzacji orzecznictwa i uszczelnienia systemu, co oznacza znacznie mniejsze pole manewru dla podatników podczas kontroli ze strony Krajowej Administracji Skarbowej.
Zaplanuj dystrybucję zysków przed nowym rokiem
Zapowiadane zmiany w estońskim CIT 2027 oznaczają, że to najwłaściwszy moment na dogłębne uporządkowanie rozliczeń ze spółką. Jeśli planujesz wykorzystać zatrzymane historyczne zyski na świadczenia, warto tę operację przeprowadzić, zanim nowa, rygorystyczna definicja w pełni wejdzie w życie. Skonsultuj strategię wypłat ze specjalistami Spółki Doradztwa Podatkowego Eres i zabezpiecz swój biznes przed ciężarem ukrytych zysków.
Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571-600-114