Z początkiem 2027 r. w polskim systemie finansowo-podatkowym pojawi się nowe rozwiązanie przeznaczone do gromadzenia kapitału – Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI). Prezydent podpisał ustawę z dnia 3 lipca 2026 r., która ma na celu zaktywizowanie oszczędności Polaków i skierowanie ich w stronę krajowego rynku kapitałowego. Choć nowe przepisy kuszą atrakcyjnymi limitami zwolnień z 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki), wprowadzają jednocześnie zupełnie nowy mechanizm – podatek od wartości aktywów. Co te regulacje oznaczają w praktyce dla portfeli inwestorów?

Osobiste konta inwestycyjne: limity zwolnień i budowanie zamożności

Głównym założeniem OKI jest wyłączenie dochodów z określonych aktywów z tradycyjnego opodatkowania. Ustawodawca przewidział dwa współzależne limity. Dla kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych (np. akcje polskich spółek, krajowe fundusze inwestycyjne czy złotowe obligacje) próg zwolnienia wynosi 100 tys. zł średniej rocznej wartości portfela. Z kolei dla aktywów o charakterze stricte oszczędnościowym (np. lokaty bankowe, skarbowe obligacje detaliczne) ustanowiono sublimit w wysokości 25 tys. zł, który zawiera się w głównej puli 100 tys. zł. Od 2030 r. limity te będą corocznie waloryzowane o wskaźnik inflacji.

Jak wskazała Kancelaria Prezydenta RP w oficjalnym komunikacie, nowe przepisy stwarzają szerokie perspektywy dla oszczędzających: „Polacy zyskują narzędzie promujące budowanie zamożności rodzin dzięki atrakcyjnej kwocie wolnej od podatku (do 100 tys. zł rocznie) oraz gwarancji braku opłat za prowadzenie konta”. Warto przy tym zaznaczyć, że choć ustawa nie dopuszcza rachunków wspólnych (np. małżeńskich), pozwala na otwieranie wielu niezależnych kont przez jednego inwestora w różnych instytucjach – od banków po zakłady ubezpieczeń.

Podatek od aktywów – płatny nawet w przypadku straty

Zastąpienie podatku Belki nową daniną obejmującą nadwyżki ponad ustawowe limity, to najistotniejsza zmiana z perspektywy doradztwa podatkowego. Kapitał przewyższający kwotę 100 tys. zł (lub 25 tys. zł dla oszczędności) będzie podlegał pod zjawisko opodatkowania samej wartości aktywów zgromadzonych na OKI. Co kluczowe, mechanizm ten jest całkowicie oderwany od faktycznego wyniku inwestycji. Podatek będzie należny również wtedy, gdy portfel przyniesie stratę, papiery wartościowe stracą na wartości, a spółki nie wypłacą dywidendy. Ponadto, ustawa bezwzględnie wyklucza możliwość rozliczania strat poniesionych na OKI z innymi zyskami kapitałowymi podatnika (tzw. brak straty podatkowej w PIT).

Sama stawka nowego podatku będzie wyliczana według wzoru: 19% wartości stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedniego (minimum 0,1%). Na rok rozliczeniowy 2027 przewidziano jednak stawkę epizodyczną, wynoszącą 0,85%.

Osobiste konta inwestycyjne: automatyzacja obowiązków sprawozdawczych

Zaletą nowego systemu z punktu widzenia rozliczeń z fiskusem ma być minimalizacja obowiązków biurokratycznych dla inwestora. Codzienna wycena średniej wartości aktywów spadnie na instytucje finansowe, które do końca lutego wyślą stosowne raporty do urzędów skarbowych. Na ich podstawie e-Urząd Skarbowy wygeneruje gotowe zeznanie podatkowe. Inwestor będzie zobowiązany jedynie do jego autoryzacji i opłacenia ewentualnego podatku od aktywów w terminie od 15 marca do 31 maja.

Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571-600-114
#KontaInwestycyjne #OKI #PodatekBelki #Podatki #Fiskus #Oszczedzanie #ZmianyWprawie #DoradztwoPodatkowe #Eres