Ministerstwo Finansów intensyfikuje prace nad projektem nowelizacji ustaw o podatkach dochodowych (UD116), który przyniesie kluczowe zmiany dla spółek rozliczających się w formie ryczałtu od dochodów spółek (tzw. estoński CIT). Z analizy dokumentów z etapu uzgodnień międzyresortowych – w tym stanowisk Rządowego Centrum Legislacji (RCL) oraz samego Ministerstwa Finansów – wyłania się obraz zmian, które mają na celu rozwiązanie dwóch największych problemów tego reżimu: utraty prawa do ryczałtu z powodu błędów formalnych oraz wielomiesięcznych kontrowersji wokół wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Estoński CIT a abolicja dla spóźnialskich – szansa na uratowanie preferencji

Zgodnie z obecnymi przepisami, jednym z warunków korzystania z estońskiego CIT jest terminowe sporządzanie i składanie sprawozdań finansowych. W praktyce organy podatkowe bardzo restrykcyjnie podchodziły do tego wymogu, często kwestionując prawo do ryczałtu u podatników, którzy dopuścili się uchybień (np. sporządzenia dokumentacji po terminie). Projekt UD116 (w art. 9) wychodzi naprzeciw przedsiębiorcom, wprowadzając szczególną procedurę abolicyjną. Jak wynika z opublikowanej korespondencji resortowej, przepisy te umożliwią podatnikom sanowanie (czyli skuteczne naprawienie) uprzednio zakwestionowanych śródrocznych sprawozdań finansowych.

Co niezwykle istotne, uwagi zgłoszone przez Rządowe Centrum Legislacji wskazują, że nowa regulacja otworzy również drogę do wznowienia postępowań podatkowych dla tych spółek, wobec których organy wydały już ostateczne decyzje pozbawiające ich prawa do ryczałtu. Podatnicy zyskają ściśle określony czas (projekt zakłada 3 miesiące od wejścia w życie ustawy) na skorygowanie rozliczeń i odzyskanie przywilejów wynikających z estońskiego CIT bez obciążania zasobów Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) nowymi procedurami pobocznymi.

Estoński CIT – Koniec z domysłami? Nowa definicja wydatków niezwiązanych z działalnością

Drugim filarem nowelizacji w obszarze ryczałtu jest modyfikacja art. 28m ust. 3a ustawy o CIT. Obecnie kwestia opodatkowania tzw. wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą jest jednym z najczęściej zaskarżanych do sądów elementów estońskiego CIT. Ministerstwo Finansów wprost przyznaje w stanowisku skierowanym do Koordynatora Oceny Skutków Regulacji (OSR), że interwencja ustawodawcy jest w tym miejscu bezwzględnie wymagana. Wynika to z faktu, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszony jest zarzut niekonstytucyjności obecnej regulacji ze względu na jej skrajną niedookreśloność i naruszenie art. 217 Konstytucji RP.

Doprecyzowanie przedmiotu opodatkowania ma ustabilizować orzecznictwo, uciąć wielomiesięczne spory na linii podatnicy-fiskus i zapewnić przedsiębiorcom elementarną pewność prawa przy kwalifikowaniu kosztów bieżącego funkcjonowania spółki.

Prawno-legislacyjne wyzwania na etapie projektu

Ujawniona wymiana pism między RCL a resortem finansów pokazuje jednak, że mechanizmy wdrażane w projekcie UD116 wymagają jeszcze głębokiego dopracowania technicznego. Legislatorzy słusznie zwracają uwagę na konieczność precyzyjnego uregulowania terminów na złożenie wniosków o wznowienie postępowania oraz doprecyzowania, w jaki sposób zmiana prawa wpłynie na toczące się już przed sądami administracyjnymi spory. Niezależnie od finalnego kształtu przepisów w procesie sejmowym, kierunek zmian w obszarze estońskiego CIT należy ocenić jako krok w stronę racjonalizacji tego modelu opodatkowania i ochrony praw przedsiębiorców.

Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571-600-114
#EstońskiCIT #RyczałtOdDochodówSpółek #Podatki #Fiskus #CIT #UD116 #AbolicjaPodatkowa #DoradztwoPodatkowe #Eres