Niestabilność przepisów podatkowych to największy wróg długoterminowego budowania kapitału. Fundacja rodzinna w swoich pierwotnych założeniach miała być bezpiecznym wehikułem zabezpieczającym dorobek firm na pokolenia. Tymczasem Ministerstwo Finansów ponownie wraca do dyskusji nad zmianami w opodatkowaniu tej instytucji. Dla właścicieli biznesów planujących sukcesję oznacza to kolejny rok niepewności. Czy podatki w fundacji rodzinnej w końcu się ustabilizują, czy może polscy fundatorzy muszą obawiać się o kolejne zmiany?. Już teraz umów się na diagnozę twojej sytuacji.

Podatki w fundacji rodzinnej: podwyżka CIT z 15% do 19% i uderzenie w sukcesję

Zgodnie z zapowiedziami z Wykazu Prac Legislacyjnych Rady Ministrów (projekt nr UD447), resort finansów planuje podwyższenie stawki opodatkowania wypłacanych świadczeń, ukrytych zysków oraz mienia wydawanego przy rozwiązaniu fundacji z dotychczasowych 15% do 19%.

W praktyce, w niektórych wariantach rozliczeń, ta pozornie niewielka podwyżka doprowadzi do sytuacji, w której łączne efektywne opodatkowanie wyniesie aż 34% (19% CIT na poziomie fundacji plus 15% PIT u beneficjenta). Jest to rozwiązanie całkowicie nieselektywne. Uderzy ono z taką samą siłą w podmioty wykorzystujące fundacje w sposób sztuczny, jak i w te, które faktycznie i zgodnie z prawem realizują długoterminowe cele sukcesyjne, zniechęcając do utrzymywania polskiego kapitału w kraju.

Powrót do 36-miesięcznej karencji

Ministerstwo planuje również przywrócenie przepisów zawetowanych wcześniej przez Prezydenta RP. Mowa o ograniczeniach przy zbywaniu majątku. Zgodnie z propozycją, dochody fundacji ze zbycia aktywów podlegałyby opodatkowaniu, jeżeli transakcja ta nastąpiłaby przed upływem 36 miesięcy (licząc od końca roku, w którym majątek wniesiono do fundacji).

Z punktu widzenia ustawodawcy, okres karencji ma odróżnić fundacje gromadzące kapitał na dekady od tych, które powstały wyłącznie w celu szybkiego i korzystnego podatkowo zbycia aktywów. Problem polega na tym, że łączenie 36-miesięcznego testu w czasie z jednoczesną, ryczałtową podwyżką CIT do 19% w zasadzie pozbawia ten test logicznego sensu i proporcjonalności.

Podatki w fundacji rodzinnej : dobra wiadomość: szersze zwolnienia z PIT dla rodziny

W projekcie znalazł się jeden jasny punkt, dedykowany firmom ustrukturyzowanym w linii bocznej. Ministerstwo proponuje objęcie zwolnieniem z podatku PIT świadczeń otrzymywanych przez zstępnych rodzeństwa, będącego fundatorami fundacji rodzinnej. Jest to istotny ukłon w stronę biznesów wielopokoleniowych, które były budowane nie przez małżeństwa, lecz właśnie przez braci czy siostry.

Niestabilność prawa a realne nadużycia

Radykalne zmiany w opodatkowaniu wprowadzane niespełna dwa lata po debiucie instytucji znacząco obniżają zaufanie przedsiębiorców do państwa. Warto zauważyć, że Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) już teraz dysponuje potężnymi narzędziami do walki z ewentualnymi patologiami, na czele z klauzulą o unikaniu opodatkowania (GAAR).

Liczby mówią zresztą same za siebie: na 927 złożonych dotąd wniosków o interpretacje oraz 77 opinii zabezpieczających KAS, ogromna większość jest rozpatrywana pozytywnie. Przedsiębiorcy szukają w tych wnioskach pewności prawnej przy bieżących operacjach, a nie schematów omijania prawa. Wszelkie zmiany w opodatkowaniu powinny mieć charakter ostrożnej ewolucji, a nie destrukcyjnej rewolucji rzutującej na lata 2026 i 2027.

Warto w tym kontekście spojrzeć na rynki europejskie, gdzie fundacje rodzinne funkcjonują z powodzeniem od dekad. W państwach takich jak Niemcy, Austria (słynne Familienstiftung, Privatstiftung) czy Holandia (wehikuły typu Stichting Administratiekantoor – STAK lub Familiestichting), instytucje te stanowią solidny fundament gospodarki oparty na absolutnej pewności prawa. Fundatorzy krajowi ORAZ zagraniczni nie muszą obawiać się drastycznych zmian w stawkach podatkowych zaledwie rok po utworzeniu fundacji. Co kluczowe, w dojrzałych systemach zachodnich przepisy są weryfikowane pod kątem ich celowości – skutecznie wspierają rzeczywistą sukcesję i chronią przedsiębiorstwa przed rozdrobnieniem, uniemożliwiając jednocześnie używanie ich jako agresywnych tarcz podatkowych. Polski ustawodawca powinien czerpać z tych sprawdzonych, przewidywalnych wzorców budując długofalowe zaufanie, zamiast traktować krajowe fundacje rodzinne jak legislacyjny poligon doświadczalny. Jednocześnie taki nowy kierunek zniechęci – i tak już uczciwych polskich fundatorów – do prób nielegalnej optymalizacji.

Zarządzanie majątkiem w obliczu ciągłych, wahań legislacyjnych wymaga chłodnej analizy i precyzyjnego doradztwa. Jeśli chcesz rzetelnie zweryfikować, czy Twoja struktura sukcesyjna pozostanie bezpieczna wobec planowanych zmian ustawowych, skontaktuj się ze specjalistami Spółki Doradztwa Podatkowego Eres.

Umów się: Umów się – Eres

Opracował: Mikołaj Sadowski, mikosadowski@eres.pl, tel. kom. +48 571-600-114
#FundacjaRodzinna #Podatki #Sukcesja #CIT #PIT #ZmianyPodatkowe #BiznesPolska #DoradztwoPodatkowe #Eres